Eklemler kaç gruba ayrılır

+ Yorum Gönder
Yudumla ve Soru(lar) ve Cevap(lar) Bölümünden Eklemler kaç gruba ayrılır ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. 1
    Ziyaretçi


  2. 2
    Forumacil
    Özel Üye





    Cevap: eklemler kaç gruba ayrılır


    eklemler kaç gruba ayrılır hakkında bilgi



    EKLEMBİLİM (Arthrologia: Arthoroloji veya Syndesmologia: Sindesmoloji adıyla da anılır) hareket sisteminin, kemikler arasında yerleşik, kemikleri birbirine birleştiren araçları olan eklemleri inceleyen bilim dalıdır.

    Bu tanımdan da anlaşılacağı gibi, eklem sözcüğü, iskeleti oluşturan kemikleri birbirine birleştiren anatomik aracın adıdır.

    Eklemler üç gruba ayrılır:

    Oynamaz eklemler (Synarthrosis)

    Yarı oynar eklemler (Amphiarthrosis)

    Oynar eklemler (Diarthrosis)



    Oynamaz eklemler: Bu gruba giren ek-lemlerde iki kemik arasında eklem boşluğu bulunmaz. Bunun yerine, iki kemik yüzeyi arasında ya bir bağ dokusu ya da kıkırdak dokusundan yapılma birleştirici doku bulunur. İki kemik arasında bağ dokusu varsa, bu tip eklem Synfibrosis (Sinfibros) adını alır. Baş iskeletindeki kemik dikişi, bu türün en iyi bilinen örneğidir. Oynamayan bir diğer eklem örneği diş köklerinin diş çukurlarına yerleşmesidir. Burada kemiğe ait ek-lem yüzeyi diğer kemiğe ait eklem yüzeyince sıkı sıkıya sarılmıştır.

    Synchondrosis (Sinkondros) grubu eklemlerde iki kemik arasında hyalin kıkırdak bulunur. Bu kıkırdak doku türü ileri yaşlarda hemen hiç görülmez, çünkü iki kemik birbirine kaynama işlemini tamam-lamıştır.

    Yarı oynar eklemler: Omurlararası eklemlerde gördüğümüz bu tür eklemde, iki kemik arasındaki doku hyalin kıkırdaktır. Eklem yüzeyleri ya içbükey veya düzdür.

    Oynar eklemler. İnsan vücuduna hareket etme, yer değiştirme ve çeşitli organların (el, kol, bacak, ayak) durumlarını değiştirmeleri bu tür eklemlerin varlığıyla gerçekleşmektedir. Oynar eklemlerde üç unsu-run varlığı gözlenir: Eklem yüzeyleri, eklem kapsülü, sinovyal zar.

    Eklem yüzeyleri, eklem kıkırdağı olarak adlandırılan dayanıklı bir kıkırdak ile örtülüdür. Eklem kapsülü, bağlarla (ligamentlerle) güçlendirilmekte, eklemi tamamen ve dıştan hava geçirmez şekilde sarmaktadır, kapsül de bağ dokudan yapılmıştır. Sinovyal zar, eklemlerin rahatça hareket edebilmesi için son derecede önemli bir sıvı olan sinovya'yı salgılar. Kaygan ve yumurta akına benzeyen bu sıvı eklem yüzeylerinin birbiri üzerinde kolayca kayarak hareket etmesini sağlar.

    Bazı eklem boşluklarında, diz eklemi örneğinde olduğu gibi (Menisk) birden fazla kıkırdak diski bulunur. Diz eklemindeki kemik parçaları sinovyal bağlar ve sinovyal kapsül tarafından güçlendirilmekte, dayanıklılık kazandırılmaktadır. Disk ve menisklerin varlığı bu tür eklemlerde önem kazanır, nedeni eklem yüzeylerinin birbirine uymadığı hallerde uyumu bu anatomik öğeler saye-sinde sağlayabilmek olanağıdır. Çevresi eklem kapsülüne yapışık olan bu lam'lar (eklem disk'leri) bağ ve kıkırdak dokudan yapılmıştır. Lam'ların ortası delik, halka biçimli olanları menisk adını alır.

    Eklemlerin türlü hareketleri ve hareketlerin yönlerine göre değişik adlar verilmekte, bu adlar eklem hareketlerini tanımlamaktadır:

    Glissment: Eklem yüzeyleri birbiri üzerinde yanlara doğru hafif kayma hareketleri yapmaktadır.

    Fleksiyon (Flexion): Eklemin bükülme hareketi, yani eklem arası açının ufalması sözkonusudur. Bu hareket, diz ve ayak bilek eklemleri dışında, öne doğru yapılır. Adı geçen iki eklemde ise fleksiyon hareketi arkaya doğrudur.

    Ekstensiyon (Extension): Eklemin açılma, gerilme hareketi, yani eklem arası açısının büyümesi sözkonusudur. Yine diz ve ayak bileklerinde yapılan eklem hareketinin — ekstensiyonun — öne doğru olma özelliği dışında, diğer eklemlerde bu hareket arkaya doğru yapılır.

    Abduksiyon (Abduction): Vücut ekseninden uzaklaşma hareketidir.

    Addüksiyon (Adduction): Vücut eksenine yaklaştırma hareketidir.

    Rotasyon (Rotation): Bir kemiğin — eklemin — kendi ekseni etrafında dönmesidir.

    Supinasyon (Supination): On kolun kendi ekseni etrafında dış yana dönmesidir

    Pronasyon (Pronation): On kolun kendi ekseni etrafında iç yana dönmesidir.

    Sirkumdüksiyo (Circumductio): Yukarıda adı geçen sekiz tür eklem hareketinin hepsini birlikte yapan, yani her yöne yapılabilen ve tam anlamıyla serbest olan hareket tipidir. Bu hareket türü konik hareket olarak da adlandırılır.

    Eklemlerin hareket yeteneklerine göre de tek eksenli (parmak kemikleri) ve iki eksenli (iki eksen etrafında başparmak ve omuzdaki gibi hareket edebilen) olarak da sınıflandırdığı görülmektedir. Omuz hareketleri sırasında omuz eklemi, çok hareketli olan kürek, kemiğinde yer aldığı için bedenin en oynak eklemidir. Dirsek eklemi ise, dirsek kemiğinin, alt kol bölümünün hareketini sağlamak için üst kol kemiğiyle tek eksenli bir ekiem oluşturduğu için ikili bir eklem sayılabilmektedir. İkinci özel bir eklem sayesinde döner kemik, dirsek kemiği üzerindeki oyukta kayabilir. Bu da el ayasının, bilek eklemimin herhangi bir katkısı olmaksızın aşağıya ve yukarıya hareketini sağlar.

    Yanlış hareketler ve aşırı zorlamalar eklemlerde çıkıklara neden olur. Acil bir durumun sözkonusu olmadığı vakalarda sinovyal kapsül ve bağlar gerilmiştir, bu gibi durumlar burkulma olarak nitelendirilir. Bacağın üst bölümyyle dönme hareketi yaparken alt bölüm yerde diz çökmüş durumda kalmışsa, bu hareket ciddi bir hasara yol açabilir. Dizdeki her iki kıkırdaklı disk de (menisk'ler) zarar görür ve yaygın olarak görülen "Futbolcu dizi" oluşur. Dizin hareket yeteneği hayli kısıtlanır, bazen menisk "kilitlenir" ve diz o andan başlayarak hiç kıpırdatılamaz. Bacağın birkaç kez çekilmesi dizi "çözecek"tir, fakat bu işlemin mutlaka uzman hekim tarafından yapılması gerekir. Sık sık antrenör veya masörlerin kırık çıkıkçı usulüyle yaptığı tedaviler ters sonuç vermekte, sporcunun spor yaşamını bitirmektedir.

    Eklemlerde görülen her türlü hasar sinovyal salgının artımına neden olur, bu da sancı yaratır. Sancının kaynağını tanımlamak da önemlidir, çünkü şişme ve sancı, eklemlerdeki veya bitişiğindeki kemik doku-sundaki iltihaplanmalardan kaynaklanmakta olabilir. Toplanan sıvıda oluşabilecek bir bakteri kökenli enfeksiyon cerahat oluşturur, bu rahatsızlık veren durum cerahatli sinovit olarak tanımlanır. Hastanın hasarlı eklemi her oynatışında daha fazla cerahat çıkmakta ve bunun kana karışması olasılığı artmaktadır. Hastanın şikâyetleri enfeksiyon geçtikten sonra da uzun süre ve hatta eklem yerleri biçimsiz kalınlaştığından ötürü ya-şam boyu sürebilir. Bu hastalık da osteoartirit olarak tanınmaktadır.

    Eklem boşluğunun bağ dokusuyla dolması da görülür, burada herhangi bir enfeksiyon olmamasına karşın sık sık sancı veren ve eklemin oynatılmasını güçleştiren artirit hastalığı sözkonusudur. Eklemin hareketinin tamamen sona ermesi de olasıdır, eklem sertleşmesi veya ankiloz adı verilen bu hastalık oldukça ısdırap verir ve hareketi olanaksız kılar.

    Gut, eklemlerle yakından ilişkili bir hastalıktır. Metabolik (vücuda giren gıda maddelerinin özümlenmesi ve özümlenen bir kısım maddelerin vücuda enerji kazandırmak üzere çeşitli doku ve organlarda yıkıma uğramasıyla gözlenen işlemlerin tümüne verilen ad olan Metabolizma ile ilgili) kökenli bu hastalıkta, vücuttaki ürik asit, ürat kristalleri şeklinde eklem kıkırdağı veya başka bir noktada toplanır. Birikim, ekleme zarar verici iltihaplanmaya yol açar. İlaçlar ve sıkı bir rejim ile kısmen önlenebilen gut hastalığı ani nöbetler halinde ortaya çıkar.

    nomatizma, bağışıklık reaksiyonlarına ilişkin çeşitli hastalıklara verilen addır. Özellikle eklemlerde görülen romatizma hastalığı bazen, bir veya birkaç bölgede "immunokompleksler"in birikimiyle ciddî vakalara dönüşebilir. Bu durum, iltihaplanmaya neden olan doku değişikliğine yol açmaktadır. Etkilenen dokular temelde eklem dokuları olmakla birlikte kalp veya bazen sinir sistemini de etki alanına alabilir.

    Kronik romatizmal artirit erkeklerden çok kadınlarda görülen, ileri yaşların, sinovyal zar ve bağ iltihaplanması hastalığıdır. Deri-den gözükebilen çıkıntılar eklemlerde özel-likle sabahları — hareketsiz geçen uyku sü-resi sonrası — sertleşip sancı verirler. İlti-haplanan zarlar kıkırdak ve kemiğe doğru büyümeye başladıkça eklem bütünüyle sertleşebilir, bu duruma Ankiloz adı verilir.

    Nem ve soğuk romatizmaya neden olmaz, fakat belirtilerin ciddî boyutlara ulaşmasına yol açarlar.

    "insanı hayvandan üstün kılan iki ayağı üzerinde dik durabilme yeteneği, onu dayanılmaz sırt ağrılarına mahkûm etmiştir" cümlesi, çoğumuz için gerçekliğinden kuşku duyurmayacak kadar doğrudur. Sırt ağrı-ları, hemen her insanın şikâyet konuları arasında ilk üç sırada yer alır. Bu tür ağrıların büyük çoğunluğu omurlararası eklem

    disklerinin durumuna bağlıdır. Disk rahatsızlıklarında diskin yumuşak tabakası gerekli miktarda sıvı emmediği için esnekliğini yitirir, disk incelir, omurlararası eklemler aşınabilir. Bu duruma spondilartirit adı verilir. Lumbago'da tam tersi bir durum sözkonusudur: Diskler aşırı ölçüde sıvı emerek şişmiş, çevredeki bağ doku tabakasına baskı yapmaya başlamıştır. Lumbagonun sık sık olması disk fıtığının belirtisi olabilir. Çekirdekteki aşırı baskı ya da dış tabakanın zayıflaması, çekirdeğin dış tabakadan dışarıya doğru bir fıtık oluşturmasına ve bitişik sinirlere baskı yapmasına neden olur.

    Disk fıtığı genellikle bel omurlarında bazen de ense bölgesinde oluşur. Bel omurlarında görülen fıtıkta bacaklara doğru yayılan bir ağrı duyulur. Bu durum derinin bazı bölgelerinin duyarlılıklarını yitirmesine bazı ciddî vakalarda da felce yol açar.

    Disk fıtığı ile ilgili bir diğer durum disk kaymasıdır. Kayma hareketi yalnızca diskin dış tabakasında görülür. Teşhis için röntgenden yararlanılan bu hastalıkta omurilik zarları arasındaki alan kontrast sıvılar kulla-nılarak röntgende belirginleştirilir. Kontrast sıvı özel bir iğne ile bel kısmından zerkedilir. Uzmanlaşmış hekimlerce yapılması şart olan bu işlem teşhis ve tedavi yöntemi belirlemek için kaçınılmaz gereklidir.

    Çoğu eklem hastalıklarında en sık yararlanılan tedavi yöntemi fizyoterapi'dir (fizik tedavi).







+ Yorum Gönder
glissment hareketi,  eklemler kaça ayrılır kısaca
5 üzerinden 5.00 | Toplam : 5 kişi