Sanat toplum içindir anlayışı nedir

+ Yorum Gönder
Yudumla ve Soru(lar) ve Cevap(lar) Bölümünden Sanat toplum içindir anlayışı nedir ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. 1
    Ziyaretçi

    Sanat toplum içindir anlayışı nedir




    Soru: sanat toplum içindir anlayışı ne anlama gelmektedir ayrıntılı bir şekilde açıklar mısınız ?







  2. 2
    HARBİKIZ
    Bayan Üye





    Cevap: sanat toplum içindir anlayışı nedir
    Hilmi Yavuz
    Sanat, sanat için midir, yoksa toplum için mi?
    'Sanat, sanat için midir, yoksa toplum için mi?' Lise yıllarımızda, okullar arasında yapılan münazaraların demirbaş konularından biri de buydu! İki taraf da savundukları teze uygun kanıtlar bulmaya uğraşırlar; sonunda öğretmenlerden oluşan jüri, taraflardan birini galip ilan ederdi...

    Bu ikilem, beni her zaman tedirgin etmiştir. Sanatın toplum için olduğu savı, bana birkaç yönden, 'Bedreddin Üzerine Şiirler'i, 'Doğu Şiirleri'ni ve 'Mustafa Subhi Üzerine Şiirler'i yazdığım yıllarda bile, ikna edici bir tez gibi görünmemiştir.

    Bunun birkaç nedeni var: İlki, sanatın tıpkı felsefe gibi, gayesinin kendi içinde (ya da, kendine) olması gerektiğini düşünüyor olmamdır. Daha önce de yazdım: Felsefenin bir praksis olarak gayesinin kendinde olduğu (eupraxia auto telos), ilk defa Aristoteles tarafından öne sürülmüştür. Felsefenin gayesi, nasıl ki, felsefe yapmanın verdiği entelektüel haz idiyse, sanatın gayesi de sanat yapmanın verdiği haz olmalıdır: Estetik haz! Doğallıkla bu durum, felsefeyi ve sanatı yapanlar için olduğu kadar, onu alımlayanlar için de geçerli olmak gerekir.

    Öte yandan, sanatın toplum için olduğu savı, antropolojik açıdan da sorunlu bir konudur. Nedeni şu: Sanatın estetik fonksiyonunun dışında bir gayesi oluşu, ancak sanatla zenaatin veya sanatın büyü ve din ile olan bir arada oluşuna ilişkindir. Lascaux ve Altamira'daki mağara resimleri, insanın avcılık ve toplayıcılıkla yaşamını yeniden ürettiği (geçimini sağladığı) yaban toplumun ürünleridir. Mağara resimlerinin gayesi, avlama işini kolaylaştıracak büyü objeleri olmalarındadır;- daha fazlası değil! Bayeux halıları da, ortaçağ şatolarındaki hava akımlarını kesmek gayesiyle üretilmişlerdir. Bugün için bu gayeye yönelik bir kullanım fonksiyonu sözkonusu olmadığı için, Bayeux halıları sadece estetik fonksiyonu ile sanat objesi olarak müzede sergilenmektedir.

    Sanatın toplum için olması onun estetik (haz) fonksiyonunun ('auto telos'unun) geriye itilmesi, onun gayesi dışında kullanılması anlamında, kullanım fonksiyonunun öne çıkması demektir. Bir sanat objesi (mesela, bir şiir, bir resim) toplum için üretildiği savıyla ortaya çıkıyorsa bu, onun tıpkı mağara resimlerinde ve Bayeux halılarında olduğu gibi, estetik fonksiyonunun geriye itildiği ve kullanım fonksiyonunun öne çıkarıldığı anlamına gelir.

    Buradan şuna varıyoruz: Nazım Hikmet ve Necip Fazıl gibi büyük şairlerin büyüklüğü, onların belirli bir ideolojik bağlamda toplum için yazıyor olmalarında, yani şiirin kullanım fonksiyonunu öne çıkarmalarında değil, şiirlerinin kullanım fonksiyonu göz ardı edildiğinde estetik bir haz veriyor olmalarında aranmalıdır. Çünkü gerçekten bazı şiirlerinin ideolojik göndermelerinin (mesela Nazım'ın 'Dört Mapushaneden' şiirlerinde, ya da Necip Fazıl'ın 'Sakarya' şiirinde) öne çıkmadığını söylemek mümkündür. Doğallıkla bu durum, Nazım Hikmet'in ve Necip Fazıl'ın, ideolojik anlamda kullanım fonksiyonunun göz ardı edilmesi mümkün olmayan toplumcu şiirleri için geçerli olamaz...

    Dikkat edildiyse, Necip Fazıl için de 'toplumcu' nitelemesini kullanıyorum. 'Toplumcu' şiirin, bana göre elbet, dar anlamda 'sosyalist' bir şiir olması gerekmiyor: Mesela Mehmet Akif de toplumcu ama Müslüman bir şairdir ve elbette sosyalist değil! Belki de Adorno'nun söylediği gibi, subjektif duyguları dilegetiren lirik şiirler, kaçınılmaz olarak bireyci şiirler olmak zorunda değildir; lirik şiirlerin de Adorno'nun deyişiyle 'ideolojinin örtbas ettiğini açığa çıkartma' gibi bir kullanım fonksiyonu olabilir. Ama bu, 'açığa çıkarma'nın, Heidegger'ci anlamda 'aletheia', yani, 'ifşa etme' anlamında Hakikat'i imliyor olup olmadığı, ayrı bir yazı konusudur.







  3. 3
    Ziyaretçi
    sanatı sanat yapan toplum olduğu ıcın sanat toplum ıcındır.







+ Yorum Gönder
sanat toplum içindir anlayışı,  sanat toplum içindir anlayışı nedir,  sanat toplum içindir münazara,  toplum için sanat anlayışı nedir,  sanat toplum içindir ne demek
5 üzerinden 5.00 | Toplam : 1 kişi