Kıyı şekilleri nasıl oluşur

+ Yorum Gönder
Yudumla ve Soru(lar) ve Cevap(lar) Bölümünden Kıyı şekilleri nasıl oluşur ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. 1
    Ziyaretçi

    Kıyı şekilleri nasıl oluşur





  2. 2
    İlk Yolcu
    Bayan Üye





    Cevap: kıyı şekillerinin oluşumu

    Kıyı, her türlü doğal su kütlesini çevreleyen toprak şeri-dini belirten coğrafya terimi. Kıyılar yumuşak bir eğimle denize uzanan kumsalların, denizkulaklarınm ya da mangrov bataklıklarının (tropikal bölgelerde) bulunduğu alçak ve düz yapıda olabilir ya da denizden dik yamaçlarla yükselirler. Ama hangi biçimde olur-larsa olsunlar, ortak özellikleri sürekli bir değişme geçir-meleridir. Bazı kıyılar, dalgaların ve rüzgârların aşındırma etkisi ya da dağ oluş gibi uzun süreli Yer hare-ketlerinin etkisiyle, bazılarıysa ırmakların taşıdıkları çökeltilerin deltalar ya da çamur setleri halinde birikme-siyle değişirler. Ayrıca, bazı kıyılar yanardağ hareket-lerinin etkisiyle, bazılarıysa düz setler ya da yuvarlak atoller biçiminde gelişen mercan kayalıkları nede-niyle değişirler.

    KIYI TİPLERİ
    1. ENİNE KIYILAR : Dağların kıyıya dik uzandığı yerlerde görülür. Ör: Ege Bölgesi Kıyıları (Edremit-Kuşadası arası). Bu kıyılarda; girinti-çıkıntı fazladır. Kıta sahanlığı geniştir. İç kesimlere ulaşım kolaydır. Limanların Hinterlandı geniştir. Deniz etkisi iç kesimlere kadar sokulabilir.

    2. BOYUNA KIYILAR : Dağların kıyıya paralel uzandığı yerlerde görülür. Ör:Karadeniz ve Akdeniz Kıyıları. Bu kıyılarda; girinti-çıkıntı azdır. Doğal limanlar azdır ve hinterlandları dardır. İç kesimlere ulaşım zordur. Dalga aşındırması ile falez oluşumu fazladır. Kıyı ile iç kesim arasında iklim, bitki örtüsü, ekonomik faaliyetlerde farklılık fazladır.

    3. RİA TİPİ KIYILAR : Akarsu vadilerinin deniz suları altında kalmasıyla oluşan kıyı tipidir. Ör: İstanbul-Çanakkale Boğazları, Haliç ve G.Batı Anadolu Kıyılarıdır.

    4. DALMAÇYA KIYI TİPİ : Kıyıya paralel uzanmış dağların çukur kısımlarının deniz suları altında kalmasıyla oluşan kıyı tipidir. Dağların yüksek kısımları kıyıda adaları oluşturur. Ör:Adriyatik denizinde Dalmaçya kıyıları (eski Yugoslavya kıyıları). Yurdumuzda Antalya- Kaş kıyıları buna örnektir.

    5. LİMANLI KIYILAR : Geniş tabanlı vadilerin veya koy-körfezlerin deniz suları altında kalmasıyla oluşan kıyı tipidir. Ör:Karadeniz’in kuzeyindeki kıyılar (odessa, Dinyeper, ) buna örnektir. Yurdumuzda ise B. ve K. Çekmece kıyıları böyle kıyılardandır.

    6. HALİÇ TİPİ KIYILAR : Gel-git olayının etkisiyle akarsu ağızlarında oluşan kıyılardır. Kuzeybatı Avrupa kıyılarındaki önemli limanlar buna örnektir. Yurdumuzda yoktur.

    7. FİYORT TİPİ KIYILAR : Buzul vadilerinin sular altında kalmasıyla oluşan kıyılardır. Bu kıyılara en iyi örnek İskandinav Yarımadasındaki kıyılar gösterilebilir. Eğer kıyıda adalar var ise ve kıyının girintisi- çıkıntısı fazla ise bu tür kıyılara skyer tipi kıyılar denir. Ör:Norveç kıyıları

    8. RESİF KIYILARI : Mercan iskeletlerinin üst üste birikmesiyle oluşan kıyı tipidir. Ör:Mercan adaları kıyıları (Avustralya Kıtasının doğusunda).







+ Yorum Gönder
5 üzerinden 5.00 | Toplam : 1 kişi