Termometre hakkında bilgi termometreden nasıl faydalanırız

+ Yorum Gönder
Yudumla ve Soru(lar) ve Cevap(lar) Bölümünden Termometre hakkında bilgi termometreden nasıl faydalanırız ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. 1
    Ziyaretçi

    Termometre hakkında bilgi termometreden nasıl faydalanırız




    Soru: termometreden nasıl faydalanırız

    SICAKLIK ÖLÇME YÖNTEMLERİ




    Bir maddenin molekülünün ortalama kinetik enerjisi bir maddenin bütün moleküllerinin toplam enerjisine ise ısı denir Sıcaklık bir nevi ısı yoğunluğudur Günlük konuşmalarda sıcaklık yerine ısı kelimesi yanlışlıkla kullanılmaktadır Tariften de anlaşılacağı üzere sıcaklık ile ısı tamamen farklı terimlerdir Bir kibrit alevinin sıcaklığı 3000C dir Bir avuç içini dahi ısıtamaz;Ancak bir kalorifer radyatörünün dış sıcaklığı 50-600C dir Fakat büyük bir odayı rahatça ısıtır

    Sıcaklık ölçüm cihazları bulunmadan önce insanlar duyu organlarıyla sıcaklık hakkında fikir sahibi olabiliyorlardı Cisimlerin sıcak soğuk yada ilk olup olmadığını parmak dokundurarak sıcaklıkları tahmin edebiliyorlardı

    Dolayısıyla sıcaklık tahmin edilebilir Isı olan cismin sıcaklığı artar ısı kaybeden cismin sıcaklığı ise düşer Sıcaklık ölçümünde kullanılan aygıt ilk kez Galilei keşfetti ve 1597’den önce bu aletten birini yapmıştır

    Sıcaklık ölçen aletlere termometre denir Termometre haznesinde bulunan sıvı civa veya alkol sıcaklık artınca genleşir Mevcut termometrelerin hemen hepsi suyun donma ve kaynama noktaları esas alınarak derecelendirme yapılmıştır

    Termodinamik sıcaklık birimi derecedir (0C) 10=Tü / 273 ifadesinde Tü; buzsu ve buhar olmak üzere üç fazdan meydana gelen sistemin denge sıcaklığıdır 273 ise en düşük mutlak sıcaklık Kelvin derecesi (0K) olup öyle seçilmiştir kisuyun kaynama noktası ile donma noktası arasındaki sıcaklık farkı 1000K dir

    Reomür derecesinde (0R)ise donma noktası ile kaynama noktası arasındaki sıcaklık farkı 800R dir

    Günümüzde kullanılan sıcaklık birimi santigrad derece (0C) ve ölçme aleti olarak da civalıispirtolutermometre veya yaylıibreli pirometreler kullanılır Belirli sabit noktalara ve ölçme metodlarına göre milletler arası pratik sıcaklık ölçeği standarttır

    Milletler arası standartlarda Fahranhayt (0F) sıcaklık derecesi de kullanılmaktadır 0F derecesinde donma noktası ile kaynama noktası arasında 1800f sıcaklık farkı mevcuttur

    Buzun erimesi santigrad derecede (0C) 00C ile 0R’de 0 0R 0f ’de +320f 0K’de + 2730k ile gösterilir

    Suyun kaynama noktası ise (0C)’de 1000C 0R’de 80 0R 0F’de 2120f 0K’de 3730k ile gösterilir



    0C / 1 = 0R / 08 = 0f-32 / 18 = 0k-273 / 1





    TERMOMETRE VE ÇEŞİTLERİ
    Milletlerarası termometre ölçeği yüzdelik ölçeği iki temel noktası yani 0 C ve 100 C dışında gazlı termometrelerle belirlenmiş bazı ergime ve kaynama noktalarını da taşıyan ölçek

    ANSİKL Termometrenin bulunuşunda birçok bilginin payı olduğu öne sürülür Gerçekte Sıcaklık ölçümünde kullanılan aygıtı ilk kez Galilei keşfetti ve 1597’den önce sıcaklık ölçebilen bir alet yaptı

    Sıvı Termometreler;

    Bu tip aletlerde belirli bir sıvı kütlesinin sıcaklığa bağlı olarak genleşmesi gözlenir Günümüzdeki termometrelerin üst bölümünde ince derecelendirilmiş bir cam tüp bulunan bir hazneden oluşur; tüpün içi kısmen bir sıvıyla (cıva alkol vb) doldurulmuştur

    Termometrelerin doldurulmasında çeşitli sıvılar kullanılır Donma noktaları ve kaynama sıcaklıkları bu sıvıların kullanılabilme sınırlarını belirler –3880C’de katılaşan ve 3570C’de kaynayan civanın bu bakımdan çok geniş bir kullanım alanı vardır Bununla birlikle sıcaklığın oldukça düşük olduğu kimi bölgelerde alkol kullanmak yararlıdır Çok düşük sıcaklıklar için sıvı hava sıcaklığında donmayantoluen yada kimi petrol eterleri kullanılır



    Maksimum ve Minimum Termometreler;

    Aşağıya doğru yönlendirilmiş sıvı sütunununbir cıva sütununu “U biçiminde “bir tüp içinde ittiği alkollü termometrelerdir Tüp içinde cıva yüzeylerinin her biri üzerindeküçük hafif gösterge bulunur Cıvayla birlikte yükselen gösterge cıva düzeyi düştüğünde ulaştığı yükseklikte sabit kalırgenellikle üst camla kaplı manyetik bir :-):-):-):-)l parçasından oluşan göstergeninbir mıknatıs yardımıyla yeniden cıvayla temas sağlanır




    Tıbbi Termometre;

    32 ile 440C arasında bir taksimat taşır; ayrıca her derece 10 parçaya bölünür Bu termometreler vücut sıcaklığını ölçmede kullanılır En çok kullanılan civalı ve maksimumludur; soğuma sırasında cıva sütunu alt bölümünden ayrılır ve tepesi istenilen sıcaklığı göstermeye devam eder Sıcaklığın okunmasından sonra eski durumuna getirmek için alet yukarı aşağı doğru sallanır Termometre koltuk altına (koltukaltı sıcaklığı ) ağız (Hazne dilin altında) ağız sıcaklığı veya rektuma (rektum sıcaklığı) konarak sıcaklık alınabilir






    Buhar Basınçlı Termometre;

    Çift :-):-):-):-)l girişli termometre (à TERMOMETRE ÇİFT :-):-):-):-)L ŞERİT) Pek duyarlı olmakla birlikte sağlam olan bu iki tip termometreelektrik kontağını çalıştırmak için kaydedici termometrelerde yada termostatlarda yaygın olarak kullanılır

    Gazlı Termometreler;

    En duyarlı sıcaklık ölçümlerinde termometrik büyüklük olarak hacmi sabit tutulan bir gaz kütlesinin basıncından termometrik büyüklük olarak yararlanılır Yüzdelikli (Santigrat) ölçeklerin tanımı uyarınca basınç sıcaklığa P=Po (1+Bt) ifadesiyle bağlıdır Bu termometrelerde civalı bir manometreye bağlı bağlı olan içi gaz dolu madeni bir hazne vardır Özel olarak incelenmiş kaplar yardımıyla B katsayısını tespit etmek için hazne sıcaklığı ya bilinen sıcaklıklara (0C ve 100C) veya ölçülecek sıcaklıklara getirilir Bu sıcaklıkların her biri için sabit hacim altında basınç bir manometreyle ölçülür Ölçme sonucunda elde edilen sıcaklığıkanuni Celsius ölçeği içinde belirtmek için düzeltmek gerekir Bu düzeltme gazların eş sıcaklık eğrileri incelenerek yapılır Bu aletlerde hidrojen helyun ve azot gibi gazlar kullanılır

    Gazlı termometreler günlük işlerde kullanılan aletler değildir Özel laboratuvarlarda bazı sabit sıcaklıkları (Ergime ve Kaynama noktaları ) bulmada yararlanır ve sıcaklık ölçümünde temel aletlerdir Bu termometreler okzijenin kaynama noktasından (-182 97 C) altının ergime noktasına (1 063 C) kadar bir sıcaklıklar listesi hazırlanmasını sağladı; bu liste 1927 ağırlıklar ve ölçüler Milletlerarası Konferans da kabul edildi 1948’deki konferansta gözden geçirildi

    Düzeltmek gerekin Hazne hem suyu 273160k eşit olan T3 Üçlü nokta sıcaklığınahem de ölçülerek T sıcaklığına getirilir Bu sıcaklıkların her biri içinsabit hacimde tutulan gazın P3 ve P basınçları manometreyle ölçülür Bilinmeyen sıcaklık birinci yaklaşıkta

    T=37316 x P/P3 bağlantısıyla hesaplanır Ancak bu sıcaklığı hesaplarkentermometrelerde kullanılan gazın özelliklerinden kaynaklanan hataları da gazın eşsıcaklık eğrilerinden yararlanılarak düzeltmek gerekir Bu aletlerde kullanılan gazlar hidrojenhelyum ve azottur Gazlı termometreler daha çok termodinamik sıcaklıkların belirlenmesi konusunda uzmanlaşmış özel laboratuvarlar da kullanılır Bunlar sıcaklık ölçümünde temel aletlerdir Bu termometreler hidrojenin üçlü noktasından ( -259340C) bir sıcaklık listesi hazırlamaya olanak verdi ve uluslararası pratik sıcaklık ölçeğinin temelini oluşturdu

    Kimi sıcaklık bölgelerinde bir gazın sıcaklığı gerek sesin gaz içindeki yayılma hızı (Akustik-Termometre) gerek di elektrik sabiti yada kırılma indisi ölçülerek belirlenir

    Duyarlı Pratik Termometreler;

    Uluslar arası pratik sıcaklık ölçeği kullanışlı ve duyarlı aletleri ayarlamaya olanak verir; Platin dirençli termometre –180 ile 6000C arasında kullanılır Bu termometre platin bir telin elektrik direncinin sıcaklığına göre değişimine dayanır Platin – radyumlu platin ısılçifti 600 ile 11000C arasında kullanılır Monokromatik optik pirometre kara cismin ışıma yasalarını kullanarak altının ergime noktasının ötesinde ölçeğinin dış değer biçimine olanak verir

    Daha duyarlı daha ucuz yada diğer sıcaklık alanlarında kullanılabilir Dirençli termometreler yapmak için başka malzemelerden yararlanılır Örneğin termistanslar sıcaklık kat sayıları platininkinden çok daha büyük olan dirençlerdir Bununla yapılan termometreler genellikle yukarıdakiler kadar doğru sonuç vermez Termometreler tek tek ve sık aralıklarla ayarlanmalıdır

    Çok düşük sıcaklıkların ölçülmesi 15 K’ in (yani –2850C’in) altındaki sıcaklıkları ölçmek için çeşitli olaylardan yararlanılır Sıvı helyumun doymuş buhar basıncı saf :-):-):-):-)l dirençler ısıl gürültü paramanyetik maddelerin manyetik mıknatıslarınırlıkları nükleer manyetik rezonans helyum 3’ün katılaşma basıncı böylece 0001k’e kadar olan hatta daha düşük sıcaklıklar ölçülebilir






    Diferansiyel Termometre;

    Leslien’ in tasarladığı bu aygıt çok duyarlıdır İçinde renkli bir sıvı bulunan küçük çaplı bir boruyla ait bölümünden birleştirilmiş içi hava dolu iki cam küreden oluşur İki küre arasındaki en küçük sıcaklık farkı sıvının yer değiştirmesine yol açar Termoelektrik çiftleri de diferansiyel termometrelerdir
    ?







  2. 2
    Ensar
    Özel Üye





    Cevap: termometreden nasıl faydalanırız

    CELSİUS
    Celsius ölçeği, 1742'de İsveçli astronom Anders Celsius'un ismiyle adlandırılmış bir sıcaklık ölçme birimidir.

    Celsius çevirim formülleri
    ilk ölçek çevrilen ölçek formül
    Celsius Fahrenheit °F = °C × 1.8 + 32
    Fahrenheit
    Celsius °C = (°F – 32) / 1.8
    Celsius Kelvin K = °C + 273.15
    Kelvin
    Celsius °C = K – 273.15
    Sıcaklık değerlerini birbirine çevirmek için

    Celsius ölçeğine göre, suyun üçlü noktası (aynı anda katı sıvı ve gaz halinde bulunabildiği sıcaklık: triple point) 0,01 °C (veya 273,16 K) olarak tanımlanır. (Bu tanımla, daha önce referans alınan suyun donma noktası 273,15 K'dir, ancak üçlü noktanın ölçümü çok daha kesin bir şekilde yapılabilmektedir). Bir derece Celsius (1°C) ise, mutlak sıfır ile suyun üçlü noktasının farkının 1/273,16'sı olarak tanımlanmıştır. İlk olarak Anders Celsius tarafından önerilen buzun erime noktası ile suyun kaynama noktası arasında 100 derecelik bir sıcaklık ölçeği düşüncesi, 1954 yılında daha kesin sonuç vermesi amacıyla bu şekle getirilmiştir. Bu değişiklik ve Uluslararası Ağırlıklar ve Ölçüler konferansının son kararları doğrultusunda (°C) birimindeki C sembolü santigrat olarak değil Celsius şeklinde okunacak. Yani (°C) nin doğru okunuşu "derece Celsius" şeklindedir.

    FAHRENHAYT
    Geniş bir kullanım alanı olan sıcaklık ölçek sistemlerinden birisi. Cıvayı ilk defa termometrik bir araç olarak kullanan Alman Fizikçi D. G. Fahrenheit tarafından geliştirilmiştir. Bu ölçeğe göre suyun donma noktası 32 °F, kaynama noktası ise 212 °F olarak belirlenmiş ve bu iki nokta arası 180 eşit parçaya bölünmüştür. Bu ölçek sistemi daha hassas olduğundan ve tam dereceleri okumada daha sağlıklı değerler verdiğinden meteorolojide ve iklim biliminde kullanılması daha akılcıdır. Ülkemizde, Fahrenhayt sıcaklık ölçeği yerine Santigrat derece kullanılmaktadır.

    KELVİN
    K harfi ile gösterilen ve birim aralığı Santigrat (Celsius) derecesiyle aynı olan, ancak sıfır noktası olarak mutlak sıfırı (–273.15°C) alan sıcaklık ölçüsü birimi. İsmini, termodinamikteki mutlak sıfır kavramını ilk kez gazlardan tüm maddelere uygulayan İskoç asıllı bilim adamı Lord Kelvin'den (1824-1907) alır. 1954'teki onuncu Ağırlık ve Ölçüler Genel Konferansı'nda (Conférence Générale des Poids et Mesures) suyun üçlü noktasının termodinamik sıcaklığının (mutlak sıfırla olan farkının) 273.16'da biri olarak tanımlanmıştır.

    Santigrat derecesi sıfır noktasını suyun donma noktası olarak aldığından, 0°C 273.15K'e eşit olur. Benzeri şekilde Santigrat derece olarak ifade edilen herhangi bir sıcaklığı kelvine çevirmek için söz konusu değere 273.15 eklenir. Örneğin: 22°C=295.15K (22+273.15)

    Kelvin sıcaklık birimi 1967'deki 13. Ağırlık ve Ölçüler Genel Konferansı'ndan beri "derece" sözcüğü kullanılmadan tanımlanmakta ve dolayısıyla derece işareti(°) olmadan yazılmaktadır.

    CİVALI VE İSPİRTOLU TERMOMETRELER
    Her zaman karşılaşılan sıcaklıkları ölçmek için yeterli olan civalı ve ispirtolu termometrelerin ölçme alanı çok dar ve sınırlıdır. Daha düşük sıcaklıkları ölçmek için tolüen ve pentan gibi değişik sıvılar kullanılır. Yüksek sıcaklıklar gazlı termometrelerle ölçülür. Çok incelik isteyen sıcaklık ölçümlerinde, laboratuvarlarda elektrik dirençli termometreler ve termoelektrik termometreler kullanılır.

    AZOTLU TERMOMETRE
    Azotlu termometre ile 1600 dereceye kadar olan sıcaklıklar ölçülebilir. Bunun üstündeki sıcaklıkları ölçmek için pirometrelerden yararlanılır. Bu âletin, sıcaklığı ölçülecek cisme değmesine gerek yoktur, yalnızca cismin ışımasını ölçmesi yeterlidir.

    TERMOSTAT
    Termostat, kapalı bir ortamda termometrenin verilerine dayanarak sıcaklığı sabit tutan bir âlettir. Üzerinde, istenilen sıcaklığı elde etmek için ayarlanabilen bir düğmesi vardır; bir ısıtma aygıtına elektrikle bağlanan termostat,, aygıtın verdiği sıcaklığı arttırmağa ya da azaltmağa yarar.

    MET@L TERMOMETRELER
    Civalı ve alkollü termometrelerin ölçemediği yüksek sıcaklıkları ölçmede kullanılır.fırın ve fabrikalarda 1600°C ye kadar olan yüksek sıcaklıkları ölçebilir.

    SIVILI TERMOMETRELER
    Sıvılı termometreler civa ve renklendirilmiş alkol kullanılarak yapılan termometrelerdir.Termometrelerin ölçüm yapabilecekleri sıcaklık aralıkları vardır.Bu sıcaklık aralığı termometrede kullanılan sıvının donma ve kaynama sıcaklıkları arasıdır.

    Donma sıcaklığı Kaynama sıcaklığı
    Civa -39°C 357°C
    Alkol -115°C 78°C

    Yukarıdaki tabloda gösterildiği gibi civalı termometrelerde -39°C ile 357°C ler arası alkollü termometrelerde ise -115°C ile 78°C arası sıcaklık değerleri ölçülebilir.

    Dolayısıyla hava sıcaklığının kutuplarda -50°C lere düştüğünü civalı termometreyle,kaynamakta olan suyun sıcaklığını da alkollü termometreyle ölçemeyiz.

    HASTA TERMOMETRESİ
    Vücut sıcaklığını ölçmede kullanılan civalı termometredir.35°C ile 42°c sıcaklıklar arası 1/10 duyarlılıktan ölçülebilir.yani bu termometrelerle 0,1°C lik sıcaklık değişmeleri ölçülebilir. Hasta termometresindeki boğum,ölçüm yapılırken civanın hazneye hemen dönmemesi için konulmuştur.

    GAZLI TERMOMETRELER
    Gazlar, sıvılara göre, sıvılarda da katı maddelere göre sıcaklığa karşı daha duyarlıdır.Bu nedenle gazlı termometreler çok hassas sıcaklık ölçümlerinde kullanılır







+ Yorum Gönder
5 üzerinden 5.00 | Toplam : 1 kişi