İnegölde yetişen ağaç türleri nelerdir

+ Yorum Gönder
Yudumla ve Soru(lar) ve Cevap(lar) Bölümünden İnegölde yetişen ağaç türleri nelerdir ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. 1
    Ziyaretçi


  2. 2
    Ensar
    Özel Üye





    Cevap: İNEGÖL BİTKİLERİ

    Dr. Ruziye Daşkın

    Dr. Özer Yılmaz

    Silene compacta


    İnegöl, Bursa’nın dört bir yanı ormanlarla çevrili bir ilçesidir. Geniş yapraklı nemli ormanların yapısını ağırlıklı olarak kayın (Fagus orientalis) ağaçları oluşturmaktadır.



    Nemli ormanlar


    900 metreye kadar çıkan bu ormanlarda kayınlara yer yer ıhlamur (Tilia argentea) gürgen (Carpinus betulus), Söğüt (Salix alba, S. caprea, S. amplexicaulis), Kavak (P. tremula, Populus alba), Karaağaç (Ulmus minor subsp. minor), ve meşeler (Quercus frainetto, Q. petraea subsp. iberica, Q. trojana, Q. cerris var. cerris, Q. pubescens) eşlik etmektedir.


    Çoğu yerde kayınlar saf ormanlar oluşturmakta ve bu ormanlar 1400 metreye kadar uzanmaktadır.


    Bu ormanlar bizlere sonbaharda doyulmaz bir manzara sunar ve o renk cümbüşü ile kışı karşılarlar.


    Kayınlar yaklaşık 800-900 metrelerden itibaren Göknar (Abies bornmulleriana) ve karaçamlar (Pinus nigra) ile karışarak bu yapıya katılırlar ve daha yükseklerde ise karşımıza saf göknar ormanları olarak çıkarlar.


    Şubat ve mart aylarında bu ormanlarda ilkbaharı müjdeleyen bir çok çiçek orman ağaçları yapraklanmadan çiçek açar, tohum oluşturur ve böylece doğadaki görevlerini tamamlarlar.


    Sıklamen, Buhurumeryem (Cylamen coum)


    Safran (Crocus biflorus)


    Ters Lale (Fritillaria pontica)


    Kampana Çiçeği (Scilla bifolia)


    Primula vulgaris subsp. vulgaris (Çuha Çiçeği)


    Dünyada sadece Uludağ’ da yetişen bir endemik tür olan Abies bornmülleriana, Uludağ’ın doğusunda yer alan Kıran, Kuzyatağı ve Nergis yaylalarında 1900-1950 metrelere kadar çıkar.


    Saf göknar ormanları


    Alçak kesimlerde geniş yapraklılara eşlik eden diğer bir iğne yapraklı ise kızılçam (P. brutia) dır. Bursa çevresinde bulunduğu tek yer İnegöl sınırları içi olan sarıçam (P. sylvestris) Uludağ’ın doğusunda, Oylat ile Mezitler’de kayın ve göknar karşık ormanları içinde az sayıda bireyle temsil edilir.


    Mezitler: Kayın-Göknar-Sarıçam karışık ormanları.


    Nemli orman içlerinde görülen ancak yayılışı diğerlerine göre çok daha az olan bir tür ise porsuk (Taxus baccata) ağacıdır.



    Yaşlı bir porsuk ağacı


    Özellikle dere yataklarında veya su kenarlarının ağaçları olarak bilinen çınar (Platanus orientalis) ve Kızılağaçlar (Alnus glutinosa subsp. glutinosa) bölgede sıkça rastlanan türlerdir. Bu ormanlar içersinde özellikle göknar, kestane ve porsuk türlerine ait oldukça yaşlı ve anıt ağaç olarak koruma altına alınması gereken bireyler bulunmaktadır.


    İnegöl ve çevresi su kaynakları bakımından oldukça zengin olup bu alanlar nem ve gölgeyi seven bir çok bitki için yaşam alanı oluşturmaktadır.


    Kayın ormanlarının nemli ortamı içinde yaşıyan endemik bir çan çiçeği (Campanula latiloba).


    Nemli çayır bitkilerinden ve Gülgiller ailesinden olan Meryemotu (Geum coccineum).


    İlkbahar aylarında çok yüksek olmayan bölgelerde çayırlık veya orman içlerindeki açık alanlar bir çok bitki türüne belli aralıklarla ev sahipliği yapar.


    Düğünçiçeği (Ranunculus marginatus)


    Oylat: Nemli ormanlar


    Mürver (Sambucus nigra, S. ebulus), İğ Ağacı(Euonymus europaeus), Süpürgelik (Chamaecytisus hirsutus), Boyacı Katırtırnağı (Genista tinctoria, G. lydia var. lydia), Katırtınağı (Spartium junceum),Yabani Sinameki (Colutea cilicica), Kara Yemiş (Laurocerasus officinalis), Ahududu (Rubus idaeus), Böğürtlen (R. hirtus), Yabani Gül (Rosa pulverulenta, R. canina), Tavşan Elması (Pyracantha coccinea), Alıç (Crataegus monogyna subsp. azarella), Gilaburu (Viburnum opulus), Kurtbağrı (Ligustrum vulgare), Yasemin (Jasminum fruticans), Erguvan (Cersis siliquastrum) gibi çalı formlarıda bu ormanların yapısına katılır.


    Süpürgelik (Chamaecytisus hirsutus)


    Erguvan (Cersis siliquastrum)


    Boyacı Katırtırnağı (Genista tinctoria)


    Yabani Gül (Rosa pulverulenta)


    Yaşlı bir Mürver (Sambucus nigra) çalısı.


    Ormanların iyi korunmuş bölgeleri ağaç formuna benzer şekilde gelişmiş yaşlı bireyleri barındırmaktadır.


    Yapılan çalışmalar İnegöl sınırları içersinde yaklaşık 600 bitki türünün yaşadığını göstermektedir. Bu türlerden 48’i endemiktir. Dünyada sadece Uludağ’da yetişen 33 Uludağ endemiğinden 11 de İnegöl sınırları içinde yayılış göstermektedir. Dünyadaki endemik ve nadir türlerin tehlike kategorileri ( Çok tehlikede, Tehlikede, Zarar Görebilir, Yakın Gelecekte Tehlike Altında, Az Tehdit Altında) belirlenmiş olup Bern Sözleşmesinin ekli listesinde yer almaktadır.


    İnegöl çevresinde bu listede yer alan 40 bitki türü yayılış göstermektedir. Bunlardan Festuca rubra subsp. pseudorivularis (Yumakotu), Carex nigra subsp. alpina (Saparna, Ayakotu) Çok Tehlikede; Festuca punctoria (Yumakotu), Ornithogalum joschtiae (Ak Yıldız), Carduus olympicus subsp. olympicus (Deve Dikeni), Cirsium pubigerum var. pamphlagonicum (Köygöçürten) Tehlikede; Ranunculus fibrillosus (Düğün Çiçeği, Basurotu), Papaver pilosum subsp. pilosum (Gelincik), Potentilla buccoana (Acı Ayıt, Beşparmakotu), Jasione supina subsp. supina (Uyuzotu, Kum Çamı), Cyclamen cilicicum subsp. intaminatum (Siklamen), Pedicularis olympica (Bitotu), Thymus bornmuelleri (Kekik) Zarar Görebilir kategorisinde yer almakta olup Uludağ’ın diğer kesimlerindeki papulasyonları için olduğu gibi İnegöl çevresindeki papulasyonlarının da mutlaka korunması gerekmektedir. Diğer türler ise diğer iki kategoride yer alırlar.



    Deve Dikeni (Carduus olympicus subsp. olympicus) Köygöçürten (Cirsium pubigerum var. pamphlagonicum)


    Papulasyonları tehlike altında olan her iki türde 1700 ve üzeri metrelerde subalpin bölgede yayılış göstermektedir.


    Uyuzotu, Kum Çamı (Jasione supina subsp. supina)


    Beşparmakotu (Potentilla buccoana)


    Kekik (Thymus bornmuelleri)


    Bitotu (Pedicularis olympica)



    Papulasyonları zarar görebilir kategorisinde yer alan iki tür de (Thymus bornmuelleri, Pedicularis olympica) yüksek yaylaların bitkileridir. Ancak Kekik, ardıç topluluklarının içleri, kenarları ile yumak otlarının aralarını tercih ederken Bitotu su kenarları ve nemli çayırlarda yaşam sürer.


    Yumakotu (Festuca punctoria)


    Bodur Ardıç içinde açan endemik Kanaryaotu (Senecio olympicus).


    Uludağ’ın 1800 ve üzeri kesimlerinin önemli bir bitkileri olan Festuca sp.ve Juniperus


    communis var. saxatilis (Bodur Ardıç) dağın ağaç olmayan bu bölgelerinde, hem toprak


    erozyonunu önler hem de bu yüksekliklerde bazı bitkileri şiddetli rüzgardan koruyarak onlara


    bir yaşam sunar.


    Kıran Yaylası


    Kıran Yaylası; Kirseyazılı Tepe; Kaplanotu (Doronicum bithynicum subsp. bithynicum)


    Yakın Gelecekte Tehlike Altında Kategorisinde yer alan endemik bir tür.


    Taşkıran (Saxifraga paniculata)


    Bir Taşkıran türü olan Saxifraga paniculata Uludağ’da sadece iki yerde yetişmektedir. Bunlardan biri göller çevresi diğeri ise İnegöl’de Kirseyazılı tepedir.


    Uludağ ve İnegöl’de 8 tür Çançiçeği yetişmektedir ancak bunlardan Campanula rapunculoides subsp. cordifolia, Campanula glomerata subsp. hispida sadece İnegöl sınırları içinde yayılış göstermektedir.


    Çan Çiçeği (Campanula rapunculoides subsp. cordifolia)


    Çan Çiçeği (Campanula glomerata subsp. hispida)


    Sığırkuyruğu (Verbascum) cinsinin vatanı Türkiye’dir. Dolayısıyla ülkemizin her yerinde olduğu gibi Bursa’da da bu cinsin bir çok türü bulunur. Dünyada sadece Uludağ’da yetişen lokal endemik olan V. olympicum ’un İnegöl çevresinde de bir çok papulasyonu bulunur.


    Verbascum olympicum (Uludağ için Endemik)


    Verbascum bombyciferum (Endemik)


    Verbascum prusianum (Endemik)


    Verbascum bithynicum (Endemik)


    Bir Karadeniz bitkisi olan Telekia speciosa (Sığırgözü) ‘nın Marmara Bölgesinde yetiştiği tek yer İnegöl’dür. Dolayısıyla bu türün Türkiyede’ki yayılışının en batı sınırını İnegöl çizmektedir.


    Sığırgözü (Telekia speciosa)


    İnegöl ve çevresi Orkide (Salep) türleri açısından da zengindir. Ancak yumruları için doğadan bilinçsizce toplanan bu eşsiz güzellikteki bitkilerin papulasyonları ne yazık ki bütün Türkiye’de olduğu gibi burada da zarar görmektedir. Avrupa’da yayılışı gösteren bir Orkide türü olan Dactylorhiza maculata subsp. maculata’da İnegöl çevresinden toplanarak tanımlanmış ve Türkiye Florası’na yeni bir tür olarak eklenmiştir.


    Salep(Dactylorhiza maculata)


    Salep (Orchis tridentata)


    Salep (Orchis purpures)


    Anadolu’nun kuzeyinde yayılış gösteren, ancak Bursa çevresindeki yayılışı çok az ve sınırlı endemik bir karanfil türü olan Dianthus artwinensis yaşam alanlarından biri de İnegöl’dür.


    Karanfil (Dianthus artwinensis)


    Yaz biterken yağmurlardan sonra çayırları süsleyen bir bitki türüde sonbahar safranlarıdır.


    Sonbahar Safranı (Crocus pulchellus)


    Cyclamen cilicicum subsp. intaminatum


    Orman içlerinin taşlık alanlarında açarak kışı karşılayan diğer bir sonbahar çiçeğide Çuhaçiçeğigiller ailesinden Cyclamen cilicicum subsp. intaminatum’ dur.


    İnegöl nemli ormanlarında bir sonbahar manzarası


    Uludağ’ın bir kısmı da sınırları içinde bulunan İnegöl sahip olduğu farklı yaşam alanları ile bir çok bitki türüne ev sahipliği yapmaktadır. Bu bitki zenginliğinin gelecek kuşaklara aktarılması ve korunması İnegöl halkının görevidir. Büyük uğraş ve çaba göstererek kurdukları İnegöl müzesi için katkı sağlıyan herkesi kutluyoruz. İnegöl halkının kültürel değerlere olduğu gibi doğal değerlere ve bir açık hava müzesi sergileyen bitki türlerine de bu hassasiyeti göstereceklerine inanıyoruz.







+ Yorum Gönder
inegölde yetişen meyveler
5 üzerinden 5.00 | Toplam : 1 kişi