Türkçenin Anadil Olarak Dünyadaki Yeri

+ Yorum Gönder
Ciddi Konular ve Seviyeli-Ciddi Konular Bölümünden Türkçenin Anadil Olarak Dünyadaki Yeri ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. 1
    P®øƒєﻛﻛíøиαL
    Usta Üye
    Reklam

    Türkçenin Anadil Olarak Dünyadaki Yeri

    Reklam



    Türkçenin Anadil Olarak Dünyadaki Yeri

    Forum Alev
    TÜRKÇENİN ANADİL OLARAK DÜNYADAKİ YERİ





    AMAÇ

    Sovyetler Birliği'nde, Ağustos 1991'deki başarısız darbe girişimini izleyen aylarda, bu devleti oluşturan cumhuriyetler sırayla bağımsızlıklarını elde edince gözlerimiz öncelikle Kafkasya ve Orta Asya'daki Türk Cumhuriyetleri'ne çevrildi. Çünkü, artık bu ülkelerle siyasi, ekonomik ve kültürel alanlarda ilişki kurarken söz konusu olan sınırlamalar büyük ölçüde ortadan kalkmıştı. Bu nedenledir ki, bazı genel pürüzler nedeniyle doğan gecikmeler hesaba katılmazsa, artık düzenli olarak Türk Cumhuriyetleri'nin Devlet Başkanları, Başbakanları ve hükümet temsilcileri bir araya geliyor ve çeşitli alanlarda işbirliği olanakları yaratmaya çalışıyor, en azından ilişkileri geliştiriyorlar. Buna ek olarak da düzenli aralıklarla dil kongreleri düzenlenmeye başlanmış bulunmaktadır. Bu kongrelerde ana amaç, öncelikle bir ortak alfabenin en kısa zamanda oluşturulması, Türkçenin bütün lehçelerini kapsayan geniş bir Türkçe sözlüğün hazırlanması, ortak bir dil oluşturulması için gerekli altyapı koşullarının incelenmesi ve bunların oluşturulması olarak özetlenebilir. Bu yazıda, Türkçenin çeşitli lehçe ve şiveleri ile bunları "anadil" olarak konuşan Türk devletleri, özerk cumhuriyetleri ve toplulukları konu edilecek, ayrıca bu lehçe ve şivelerin yaklaşık kaç kişi tarafından konuşulduğuna, bu toplulukların ağırlıklı olarak nerelerde yaşadıklarına yer verilecektir.



    TÜRKÇENİN LEHÇELERİ VE YAYILDIKLARI COĞRAFYA

    Burada, (biri dışında) tüm Türk topluluklarının kendi dillerini yani Türkçenin lehçelerini ve şivelerini

    anadil olarak konuştukları kabulu kesinlikle yanlış olmayacaktır. İkinci dil olarak ise, geçmişte veya

    günümüzde de bağımlı bulundukları devletlerin resmi dilini konuşmaktadırlar. Bunlar içinden en

    önemlileri Rusça, Çince, Farsça, Bulgarca ve Ukraynaca'dır. Kuşkusuz bu dillere ayrıca Arapça,

    Yunanca ile 1960'dan sonra Türklerin işçi olarak yabancı ülkere göçü sonucu öğrendikleri diller olan

    Almanca, Hollandaca Fransızca ve İngilizce de eklenebilir. Anadolu Türkçesi: Anadolu Türkçesi,

    Türk dilleri içinde Oğuz dilleri grubunda yer alır. Toplam nüfusları 60 milyona yaklaşan ve Anadolu,

    Trakya, Kuzey Kıbrıs'ta (Kıbrıs'taki Türk nüfusu yaklaşık 140 bindir) yaşayan Anadolu Türkleri

    tarafından konuşulan bu dil, Türk lehçeleri arasında en büyük grubu oluşturur. Ayrıca bu lehçe,

    şu Türk azınlıklarının da ana dilini oluşturmaktadır:

    Türk Azınlıklar Nüfus :

    Bulgaristan Türk azınlığı 750.000

    Batı Trakya Türkleri (Yunanistan) 140.000

    Makedonya Türk azınlığı 66.000

    Irak Türkmenleri 300.000

    Başta Almanya (1.920.000) olmak üzere

    Hollanda (250.000),

    Fransa (240.000),

    Belçika (85.000),

    İngiltere (65.000)

    ve Danimarka'ya (37.000)

    1960'lı yılların başından itibaren göç etmiş Türkler 2.600.000



    Azeri Türkçesi:

    Anadolu Türkçesine yakınlığı ile bilinen Azeri Türkçesi de Oğuz dil grubundadır.

    "Azeri Türkleri"nin toplam nüfusu yaklaşık 23 milyon kadardır ve Azerilerin ancak

    6,5 milyon kadarı Azerbaycan Cumhuriyeti'nde yaşarken yaklaşık 16 milyon Azeri,

    İran İslam Cumhuriyeti'nin kuzeyinde (Güney Azerbaycan), 330 bini Gürcistan'da

    ve 110 bini Ermenistan'da yaşamaktadır.



    Özbek Türkçesi:

    Dilleri Karluk grubunda yer alan "Özbek Türkleri"nin büyük çoğunluğu Özbekistan

    Cumhuriyeti'nde (16,2 milyon) yaşamaktadır. Başta Tacikistan (1,5 milyon) olmak

    üzere Kazakistan, Kırgızistan, Türkmenistan ve Afganistan'da yaklaşık 3 milyon Özbek

    bulunmaktadır.

    Kazak Türkçesi:

    Kazakça, Türk dillerinin Kıpçak grubunda yer alır."Kazak Türkleri"nin büyük bölümü

    Kazakistan'da yaşarken, komşu cumhuriyetlerde de (özellikle Türkmenisten, Moğolistan)

    Kazak azınlıklara rastlanır ve toplam nüfusları 9 milyonu aşar. Kırgız Türkçesi:

    Kırgız dili, Kırgız-Kıpçak grubunda yer alır ve bu dili konuşan Kıgızların sayısı,

    diğer komşu cumhuriyetlerde yaşayanlarla birlikte 4 milyonu bulur.



    Türkmence:

    Türkmenistan Cumhuriyeti'nde bugün 3 milyon, diğer bölgelerde de

    (İran, Irak, Afganistan) yine yaklaşık 3 milyon Türkmen yaşamaktadır.

    Dilleri Oğuz grubunda yer alır ve Anadolu Türkçesine çok yakın nitelikler taşır.



    Tatarca:

    "Tatar Türkleri"nin 2 milyonu Rusya Devleti'nin içinde (Moskova'nın yaklaşık

    750 km güneydoğusunda) Tataristan Özerk Cumhuriyeti'nde

    (Kazan Tatarları) yaşarken, 1,1 milyon Tatar yine Rusya içindeki

    Başkurdistan Özerk Cumhuriyeti'nde, 350 bini Kazakistan'da ve 300 bini ise

    Kırım Yarımadası'nda (Kırım Tatarları) yerleşmiştir. Dilleri Kıpçak grubundandır.



    Başkurt Türkçesi:

    Günümüzde Başkurdistan Özerk Cumhuriyeti'nde (Moskava'nın yaklaşık

    1.250 km Güneydoğusu'nda 1milyon, diğer bölgelerde ise 1,6 milyon Başkurt

    Türkü yaşamaktadır. Dilleri Kıpçak grubunda yer alır.



    Karakalpak Türkçesi:

    Dilleri Kıpçak grubunda yer alan Karakalpak Türkleri,Özbekistan'da

    (Aral Gölü'nün güneyinde) Karakalpak Özerk Cmmhuriyeti'inde yaşarlar;

    nüfusları 500 bin civarındadır.



    Çuvaş Türkçesi:

    Çuvaşistan Özerk Cumhuriyeti'nde (Moskova'nın yaklaşık

    600 km güneydoğusunda, Tataristan Özerk Cumhuriyeti'nin

    kuzeybatısında) 950 bin civarında Çuvaş Türkü yaşamaktadır.



    Sors Türkçesi:

    Kültür ve dil yönüyle Hakas ve "Altay Türkleri"ne çok yakın olan Sors

    Türkleri Rusya'nın Kemerowo bölgesinde (Alma-Ata'nın yaklaşık

    1.750 km kuzeydoğusunda) yaşarlar; sayıları 17.000 dolayındadır.



    Altay Türkçesi:

    Altay (Oyrat) dili Kırgız-Kıpçak grubunda yer alır. Bu dili konuşan 60 bin

    Altay Türkü Altay Özerk Cumhuriyeti'nde (Rusya Cumhuriyeti'nde

    Kemerowo'nın güneyinde, Moğolistan sınırında) yaşarken 70 bini

    ise diğer bölgelere yerleşmiştir.



    Uygur Türkçesi:

    Türklerin ilk yazılı eserlerinde kullanılan Uygurca,Karluk dil grubunda

    yer alır. Bu lehçeyi konuşan yaklaşık 16 milyon Uygur Türkü

    (bazı kaynaklara göre 20-23 milyon) günümüzde Batı Çin'de

    (Doğu Türkistan'da), çok azı ise Rusya'da yaşamaktadır.



    Gagavuz (Gökoğuz) Türkçesi:

    Dilleri Oğuz dil grubunda yer alan dolayısıyla Anadolu Türkçesine

    çok yakın olan Gagavuz Türkleri Moldavya'nın güneyinde 1991

    yılında kurulan Gagavuz Özerk Cumhuriyeti'nde yaşamaktadırlar;

    nüfusları yaklaşık 160 bindir. Ayrıca Balkanlar'da ve Rusya'nın çeşitli

    bölgelerinde dağılmış küçük topluluklara da rastlanır. Stavropol Türkçesi:

    Türkmence ve Nogay diline çok yakın olan bu dil, bölgeye göç etmiş

    Türkmenler tarafından konuşulmaktadır.



    Kumuk Türkçesi:

    Kumuk Türkçesi Kıpçak grubundan olmakla birlikte Anadolu,

    Azeri ve Karaçay dillerine yakınlık da gösterir. Toplam nüfusları

    300 bin kadar olan "Kumuk Türkleri"nin yaklaşık 250 bini Dağıstan

    bölgesinde (Kuzeydoğu Kafkasya'da) yaşamaktadır.



    Karaçay Türkçesi:

    Karaçay dili Kıpçak grubundan olup, Karaçay-Çerkes Özerk

    Cumhuriyeti'nde (Gürcistan'ın 200 km kuzeyinde) yaşamakta olan

    yaklaşık 160 bin Karaçaylı tarafından konuşulmaktadır.

    Balkar (Malkar) Türkçesi: Dilleri hemen hemen Karaçay Türkçesi

    ile aynı olan Balkar Türkleri Gürcistan'nın kuzeyinde, bu ülkeye

    komşu olan Balkar Özerk Cumhuriyeti'nde yaşamaktadır;

    sayıları 85 bin civarındadır.



    Karaim Türkçesi:

    Kıpçak dil grubuna ait Karaim dili bugün çok az Karaim Türkü

    tarafından konuşulmaktadır. Bunlar, Ukrayna'nın batısı,

    Litvanya ve Polanya'da yaşamaktadır.



    Hakas Türkçesi:

    Hakas Türkçesi Kırgız dil grubuna çok yakın olup,Hakas Özerk

    Cumhuriyeti'nde yaşayan yaklaşık 80 bin Hakas

    Türkü tarafından konuşulmaktadır.



    Nogay Türkçesi:

    Nogay Türkleri, Stavropol ve Dağıstan Bölgesi,Çeçen-İnguş

    Cumhuriyeti ve de Karaçay-Çerkes bölgesinde dağınık

    olarak yaşamaktadırlar. Dilleri Kıpçak grubunda yer

    alan "Nogaylar"ın sayısı 75 bin dolayındadır.



    Tuva Türkçesi:

    Yaklaşık sayıları 220 bin tahmin edilen "Tuva Türkleri"nin 200 bini

    Tannu-Tuva Halk Cumhuriyeti'nde (Moğolistan'nın kuzey

    sınırına komşu bölgede) yaşamaktadır.



    Yakut (Saka) Türkçesi:

    Moğolcanın etkisi ile hayli değişikliğe uğrayan Yakut dili,

    tahmini sayıları 400 bin olan ve büyük çoğunluğu

    Yakut Özerk Cumhuriyeti'nde (Çin sınırına 1.250 km

    uzaklıktaki Doğu Sibirya'da) yaşayan Yakut Türkü

    tarafından konuşulmaktadır.



    Kaskay Türkçesi:

    Anadolu ve Azeri Türkçesine çok yakın bir Türkçe ile konuşan

    Kaskay Türkleri, Hasme Türkleri ile birlikte Iran'ın güneyinde

    yaşarlar; sayıları 700 bin dolayındadır.



    Ahıska (Mesketi, Meşet) Türkçesi:

    Dilleri Oğuz grubunda yer alan Ahıska Türkleri günümüzde dağınık

    olarak Özbekistan, Kırgızistan,Azerbaycan ve Türkiye'de

    yaşamaktadırlar. Sayıları 200 bin civarındadır.




  2. 2
    P®øƒєﻛﻛíøиαL
    Usta Üye

    --->: Türkçenin Anadil Olarak Dünyadaki Yeri

    Reklam



    SONUÇ

    VI. Yüzyılın ikinci yarısından sonra kuzeye, güneye ve önemli ölçüde

    de batı yönüne göçe başlayan Türk kavimleri, XV. Yüzyılın ortalarında

    bugünkü Bulgaristan sınırına ulaştılar. 1960'lı yılların başında Orta

    Avrupa'ya yönelen işçi göçünü, bu göçün devamı olarak nitelendiren

    bazı yazarlar da görüyoruz. Bu göçler sırasında sahip olunan özgün

    kültür, etkilenişim içinde bulunan diğer kültürlerle zenginleşmiş,

    ancak anadil olarak konuşulan Türkçe korunmuş ve böylelikle

    dil çok geniş kıta parçalarına yayılmıştır. Birleşmiş Milletler'in

    1990 yılına ait istatistiklerine göre Türkçe, 165 milyon

    dolayında kişi tarafından anadil olarak konuşulmaktaydı.

    Böylelikle dilimiz Çince, Hintçe, ingilizce ve ispanyolcanın

    arkasından en büyük (yaygın) dil karakterine sahiptir. Nüfus

    artışının ortalama % 1,5 olduğu varsayılırsa bu sayının artık 180

    milyona yaklaşması gerekir. Çincenin, Çin ve Tayvan dışında

    Güneydoğu Asya ülkelerindeki Çin azınlık tarafından konuşulduğu,

    Hintçenin yalnızca Hint Yarımadası'nda yayıldığı düşünülürse, Türkçe,

    ispanyolca ve ingilizce gibi dünyada geniş coğrafyaya yayılmış diller

    arasında yer alır. Bunlardan ingilizce, Büyük Britanya dışında, Kuzey

    Amerika kıtasında , Güney Afrika Cumhuriyeti'nde (ingiliz kökenliler

    tarafından) ve Avustralya'da anadil olarak konuşulmaktadır.

    ispanyolca, ispanya dışında Orta (ABD'nin güneyi dahil) ve

    Güney Amerika'da (Brezilya dışında) yayılmıştır. Türkçenin ise

    Rusya Federasyonu'nun Pasifik kıyılarından başlayıp, Orta Asya,

    Kafkasya, Anadolu ve Trakya'yı aşıp Orta ve Batı Avrupa'daki

    Türklerle, ayrıca az sayıda da olsa Kuzey Amerika'ya göç etmiş

    Türkler tarafından anadil olarak konuşulmakta olduğunu, böylelikle

    Afrika kıtası ve Güney Asya dışında (değişik yoğunluklarda) tüm Kuzey

    Yarımküre'ye yayıldığını görüyoruz.

    Kaynaklar:

    [1] World Fact Book 94, CIA (http).

    [2] Informationen zur politischen Bildung; Die Sowjetunion 1953-1991,

    Nr. 236, 3. Quartal 1992.

    [3] Council of Europe (Hrsg), Sopeni,Netherland-1993; Statistisches

    Bundesamt, Wiesbaden, Sopeni, Report-Turkey, Oct-1993.

    [4] Türkler, "s.c.t. Listesi", .







    Prof. Dr Oktay SİNANOĞLU








  3. 3
    alicanavar
    Özel Üye


    Türkçe konuşulan bölgelerin tespitini gösteren bir harita..
    Daha fazla yoruma gerek yok







  4. 4
    sibel_20
    Üye
    1 ÇİN (1.800 milyar)
    2.HiNDİSTAN (800 milyom)
    3.TÜRKİYE + (AVRUPA VE ASYADAKİ TÜRKLER) 150-200 MİLYON

    güzel bir paylaşım

  5. 5
    zene0
    Yeni Üye
    Büyük Dahi Sinanoğlu Nun Bu Yazılarını Okuyamıyan Bilmeyen Arkadaşlarımızın Okumasını Sağladığınız Için Teşekkür Ederim

+ Yorum Gönder
5 üzerinden | Toplam : 0 kişi