Psikoseksüel Gelişim Kuramı

+ Yorum Gönder
Sağlık ve Sağlık-Genel Bölümünden Psikoseksüel Gelişim Kuramı ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. 1
    Fatal
    Özel Üye
    Reklam

    Psikoseksüel Gelişim Kuramı

    Reklam



    Psikoseksüel Gelişim Kuramı

    Forum Alev
    Psikoseksüel Gelişim Kuramı (Cinsel Kimliğin Gelişimi)


    Freud'un topografik kişilik kuramı ve yapısal kişilik kuramından sonra en dikkat çekici görüşleri kişiliğin psikoseksüel gelişimi ile ilgilidir. Freud'un psikoseksü­el gelişim kuramı, cinsel kimliğin nasıl oluştuğunu açıklamaktadır. Genel ola­rak psikoseksüel gelişim kuramına bakıldığında üç önemli durum dikkat çeker. Bunlardan birincisi; cinsel enerjinin (Cinsel enerji; cinselliği kastetmemektedir, tüm yaşam enerjisini tanımlamaktadır. Dolayısıyla cinselliğin gelişimi ya da cinsellik, cinsel enerjinin sadece bir boyutudur.) nasıl yönlendirildiğidir. İkincisi ise, temel gereksinimlerin karşılanması ve üçüncüsü, ihtiyaçların karşılanması esnasında kurulan ilişki biçimidir.
    Freud, psikoseksüel gelişim kuramında cinsel kimliğin gelişimini beş dönemde açıklamıştır. Bu dönemler aşağıda tanımlanmıştır.

    a. Oral Dönem (0 -1 Yaş)
    Bazı kaynaklarda yaşamın ilk 18 ayını kapsar. Yeni doğmuş bebeğin gereksi­nimleri, algılama ve kendini anlatım yolları ağız bölgesinde odaklanmıştır. Ağız bölgesi bebek için yaşamsal öneme sahiptir. Bebek emme davranışından haz
    duyar ve bu refleks davranış beslenmeyi sağlar. Bu dönemde anne-bebek iliş­kisi çok önemlidir. Anne bebeğin ihtiyaçlarını düzenli bir şekilde karşılarsa, be­bek dış dünyaya karşı güven kazanmaya başlar. Bebeğin ilk aylardaki temel haz ve güven kanağı beslenme ve midenin doluluğudur (oral erotizm). Ancak ilerleyen aylarda annenin bebekle kurduğu iletişim biçimi önem kazanır. Anne­nin çocuğa verdiği sevgi ve şefkat temel güvenin kaynağını oluşturur.
    Bebeğin ihtiyaçlarının gerektiği gibi karşılanmaması veya yanlış doyurulma­sı pek çok normal dışı davranışını ve kişilik özelliğinin nedeni olur. Bu kişilik özellikleri arasında bencillik, abartılmış iyimserlik veya sebepsiz karamsarlık sayılabilir.

    b. Anal Dönem (12 - 36 aylar arası)
    Genel olarak, 18. aydan sonra çocuklarda kaka kontrolünü sağlayan sifinkter kaslar olgunlaşır. Dolayısıyla 18. aydan sonra çocuklar dışkının tutulması ve boşaltılması üzerinde denetim sağlarlar. Çocukların anüs kasları üzerinde de­netim kazanması, oral dönemin edilgin var oluş biçiminden çıkarak özerkliğe geçişin ilk basamağını oluşturur. Çocuk, ilk defa kendi denetiminde olan bir eylemi keşfetmiştir. Çocuğun tüm ilgisi bu eylem üzerine yoğunlaşır. Ancak bu dönemde anne tuvalet eğitimine başlar. Anne, tuvalet eğitiminde katı ve zorla­yıcı davranırsa, bu tutum çocuk için sarsıcı olur. Çocuğun annesinin sevgisine karşı duyduğu güven duygusu sarsılır. Anal dönemdeki anne-çocuk ilişkisi, çocuğun kişilik gelişimi açısından önemlidir. Annenin katı ve kuralcı tutumu çocuğun özerklik duygusunu bastırabilir. Dışkıyı denetleyemediği durumlarda suçlanması, utandırılması, çocuğun kendine olan güvenini zayıflatır. Bu dö­nemin başarısız geçmesi ilerde bireyde aşırı kuralcılık, cimrilik, inatçılık gibi kişilik özelliklerine neden olabilir.

    c. Fallik Dönem
    Fallik dönem, çocuğun 3-6 yaşları arasını kapsar. Fallik sözcüğü erkek cin­sel organı anlamına gelen "fallus" sözcüğünden türetilmiştir. Çocuğun ilgisi cinsel bölgelerin uyarılmasından duyulan haz üzerine yoğunlaşmıştır. Cinsel organlar ve cinsiyet farklılıkları bu dönemdeki çocukların ilgisini çeker. Bu dö­nemde erkek çocuklar, annnenin tüm ilgi ve sevgisine sahip olmak isterler. Bu isteklerle birlikte, pek çok duyguyla karışmış olarak anneye karşı karmaşık duygular ve İlgi de söz konusudur. Çocuktaki bu ilgi yetişkinler arasındaki cin­sel ilgi ve istekten çok farildir. Çocuk bir yandan annenin tüm sevgi ve ilgisine sahip olmak isterken, diğer yandan da bu isteklerinden dolayı cezalandırıl­ma kaygısı yaşar. Bu kaygıya Freud, "oedipus kompleksi" demiştir (oidipus karmaşası). Freud'un kuramında oidipus karmaşası özel bir öneme sahiptir. Cezalandırılma korkusu, erkek çocuklarda özellikle cinsel organından yoksun bırakılacağı kaygısı olarak yaşanır. Bu kaygıya, "hadım edilme" kaygısı denir. Hadım edilme kaygısı çok yoğun olduğundan, zamanla anneye yönelik oidipal bağın zayıflamasına, çocuğun babayla özdeşim kurmasına neden olur. Kız çocukların fallik dönemini oluşturan psikodinamik etkenler erkeklerinkinden

    farklıdır. Freud'un görüşüne göre, kız çocukları bu dönemde erkek çocukların kendilerinde bulunmayan bir organa sahip olduğunu fark eder. Bu durumda anneyi sorumlu tutar ve anneye karşı olumsuz duygular geliştirir. Freud, bu durumu "Elektra Kompleksi - Elektra Karmaşası" olarak kavramlaştırılmıştır. Freud'un "penis imrenmesi" olarak adlandırdığı bu olgu diğer psikologralca eleştirilmektedir.




  2. 2
    Fatal
    Özel Üye

    --->: Psikoseksüel Gelişim Kuramı

    Reklam



    d. Örtülü Dönem (Latent Stage)
    Freud'a göre, örtülü dönem 5-6 yaşlardan başlayarak 11-13. yaşlara kadar devam eder. Örtülü dönem çocuklarında fallik dönemin duygusal çalkantıları ve çarpıtmaları gözlenmez. Çocuklar bu dönemi fallik döneme nazaran daha sakin ve huzurlu geçirirler. Bu dönemde çocuklar okula başlarlar. Cinsel ener­ji, çevreyi araştırma ve öğrenmeye yönelmiştir. Bu dönemde, çocuklar sosyal­leşme ve cinsel kimliğin özümlenmesi gibi iki önemli deneyim yaşarlar.

    Çocuklar örtülü dönemde yetişkinlerle etkili ileşitim kurarken, iki cinsiyet bir­birine yakınlaşır. Kız çocuklar anneleri veya kendi cinsiyetinden diğer yetiş­kinlerle özdeşim kurarlar, erkek çocuklar baba veya yeşitkin diğer erkeklerle özdeşim kurarlar.

    Özdeşim iki açıdan önemlidir. Birincisi, özdeşimle çocuk kendi cinsel kimliğiyle ilgili rolleri yetişkin modellerden "sosyal öğrenme" yoluyla öğrenir. Bu rolleri özümleyerek ergenliğe ve yetişkinliğe hazırlanır. İkincisi, çocuk sağlıklı özde-şimler yaparak, sosyalleşme sürecinde sağlam bir temel kurar. Bu dönemde sağlıklı özdeşimlerin kurulmaması gelecekteki cinsel kimlikle ilgili sorunların yaşanmasına neden olur.

    e. Genital Dönem
    Freud'un psikoseksüel gelişim evrelerinin sonuncusu "genital dönem"dir. Bu dönemde çocuğun fizyolojik olgunluğa erişmesi ve bazı hormonların salgıla­rının artmasıyla cinsel dürtüler ve bu dürtülere bağlı bazı güdüler (karşı cinse yakınlaşma, bağımsızlık güdüsü vb.) de artış gözlenir. Cinsel dürtüler bilinçli veya bilinçsiz olarak davranışlar üzerinde etkilidir. Dürtülerdeki bu artış önceki gelişim dönemlerindeki çatışmaları yeniden ortaya çıkarır. Dolayısıyla çatış­malara çözüm yolları aranır. Freud'a göre; bu dönemde ergen, çocukluktan kalma pek çok değerle, kavramla yüzleşmek ve bunları değiştirmek zorunda kalır. Anne-baba bağımlılığından koparak, karşı cinsle olgun ilişkiler kurmayı öğrenir. Ergen, bir yandan bağımsızlığını kazanmaya çalışırken, diğer yandan da sosyalleşme çabasına girer.









+ Yorum Gönder
5 üzerinden | Toplam : 0 kişi