Doğum Kontrolü ve Doğum Kontrol Yöntemleri

+ Yorum Gönder
Sağlık ve Kadın Sağlığı Bölümünden Doğum Kontrolü ve Doğum Kontrol Yöntemleri ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. 1
    xRockİnGirLx
    Süper Moderator
    Reklam

    Doğum Kontrolü ve Doğum Kontrol Yöntemleri

    Reklam



    Doğum Kontrolü ve Doğum Kontrol Yöntemleri

    Forum Alev
    Doğum Kontrol Nedir?

    Evli çiftlerin istedikleri zaman istedikleri kadar cocuk sahibi olmaları,istemedikleri zaman da bu gebeliklerin önlenmesi aile planlamasının tanımı ve amacıdır.
    Bu amaç doğrultusunda çeşitli doğum kontrol yöntemleri kullanılmaktadır. Çeşitli doğum kontrol yöntemleri arasında kendinize en uygun yöntemi seçmeye çalışın. Terchler her çiftte farklılık gösterdiği gibi bazı korunma yöntemlerinin yan etkiside vardır. Bu yüzden araştırıp en iyisini, size göre en uygununu bulmanızı öneririz. Kısaca en doğru tercih çiftlerin en kolay uyguladıkları ve yeterli sonuç alabilecekleri yöntemlerdir. Aşağıdaki tabloda doğum kontrol yöntemleri ve etki dereceleri yer almaktadır.
    YÖNTEM
    Beklenen teorik başarısızlık oranı (Yüzde)
    Pratikte karşılaşılan gerçek başarısızlık oranı
    (Yüzde)

    Kondom: Erkek 2
    12
    Kondom: Kadın 5
    21
    Spermisid fitiller 6
    21
    Takvim yöntemi 1-9
    20
    Geri çekme 4
    19
    Diyafram 6
    18
    Rahim içi araç (Spiral) 0.1-0.5
    0.1-2.0
    Doğum kontrol hapı 0.1
    3
    Minipill 0.5
    3
    Tüplerin bağlanması 0.01
    0.04
    Erkek kordonlarının bağlanması 0.1
    0.15
    Norplant 0.09
    0.09
    Depo-Provera (3 aylık aşı) 0.3
    0.3




    DOĞAL YÖNTEMLER

    1.Bazal vücut ısısı yöntemi: Ovulasyondan(yumurtlamdan) sonra vücut ısısı 0.2-0ç5 derece yükselir.
    2.Takvim yöntemi(Opino-Kranus)vulasyonun bir sonraki mensturasyondan(adet=mens=regl) 14 gün önce oldugu varsayılır ve adeti takip eden 14-21. günlerde ilişkiye girilmez.Bilinen en eski yöntemlerden biridir ancak koruyuculuğu diğer yöntemlere göre oldukca düşüktür.
    Örnek olarak vermek gerekirse doğum kontrol hapı kullanan 1000 (bin) kadından bir sene içinde yanlızca birinde gebelik oluşurken, takvim yöntemiyle korunan 100 (yüz) kadından bir sene içinde ortalama 25'inde gebelik oluşmaktadır!
    3.Mukus yöntemi(Billings)ervikal mukusa göre riskli günler belirlenir.
    4.Coitus interruptus(Geri çekme metodu)ıÜü:Cinsel ilişki sırasında, boşalma olmadan önce, erkeğin penisini kadının vajinasından çıkararak dışarıya boşalmasıdır. Etkililiği tamamen kullanıcıya bağlıdır, her çift başarıyla uygulayamaz.Bu yöntemin doğru uygulanabilmesi ve cinsel ilişkinin olumsuz etkilenmemesi için iki tarafında bu konuda istekli ve kesin kararlı olması gerekir.
    5.Emzirme ogumu takip eden ilk 6 ayda anne amenoreik(adet görmüyorsa) ise ve ıÜübebeğini sadece anne sütü ile sık aralarla, günde toplam en az 60 dakika süreyle emzirerek besliyorsa , annede yumurtlama gerçekleşmeyebilir. Bu durumda cinsel ilişki olsa dahi gebelik oluşmaz.Doğumdan 6 ay sonra emziren kadınların %20 de ader görmeseler bile ovulasyon(yumurtlama)olur.Doğumdan sonra emzirmeyen annelerde ise yumurtlama en erken 6 hafta sıbra baslar.


    BARİYER YÖNTEMLER
    PREZERVATİF (Kondom, Kılıf, Kaput):
    Prezervatif ilişki öncesi sertleşmiş penise takılan, lateks adı verilen bir çeşit lastikten yapılmış ince ve esnek bir kılıftır. Çeşitli renk, boyut, form ve koku seçenekleri mevcuttur. Günümüzde kadın prezervatifi olark adlandırılan "femidom" ile kadınlarda kullanabilir. Dünyada ortalama 46 milyon çiftin düzenli olarak prezervatif kullandığı tahmin edilmektedir.


    PREZERVATİF NASIL KORUR?
    Prezervatif, ucunda bulunan haznede spermleri durdurarak rahime ulaşmasını engeller ve gebeliği önler.

    PREZERVATİF NE KADAR ETKİLİDİR?
    Doğru ve sorunsuz kullanıldığında ilişkide %97 oranında koruma sağlar. Gebeliği önleyici özelliğinin haricinde cinsel yolla bulaşan hastalıkların bazılarına(HIV/AIDS, HEPATİT-B, FRENGİ, BEL SOĞUKLUĞU, KLAMİDYA GİBİ) ve PID e karşı koruma saglar.


    UYARILAR:
    - Her ilişkide yeni bir prezervatif (kondom) kullanılmalıdır.
    - Prezervatif (kondom) sertleşmiş penise, partnerin cinsel bölgelerine temas etmeden önce tekılmalıdır. Ucundaki hazne için ufak bir boşluk bırakılır.
    - İlişki sonunda penisi geri çekeren kondom çevresinden tutularak çıkarılmalıdır.
    - Prezervatifi kayganlaştırmak için yağ, krem gibi maddelerle asla kullanmamak gerekir. Bu ürünler prezervatif'i eritip yırtılmasına, patlamasına neden olabilir.
    - Kondomu evinizin karanlık, serin ve rutubetsiz ortamlarında saklayınız.


    DİYAFRAM:
    İnce lastikten yapılmış, rahim ağzını örten kubbe şeklinde bir araçtır. Erkek tohum hücrelerinin (sperm) hazneden (vajinadan, döl yolundan) rahime geçmesini engeller.
    Etki derecesi doğru kullanıldığında ve her ilişkide kullanıldığında prezervatif kadar etkilidir.

    Avantajları:
    - Cinsel ilişki sırasında kullanılması ve ilişki haricinde vücudu etkilememesi
    - Adet kanamaları sırasındada kadınların kullanabilmesi
    - Tekrar tekrar yıkanıp kullanıldığı zaman 1 ile 2 yıl arası kullanılabilir.


    Dezavantajları:
    - Cinsen ilişkiden önce yerleştirilmesi ve en geç 6 saat sonra çıkartılması gerekir. İlişkiden 24 saat önce takılabilir.
    - Kimi kadınlar diyaframı yerleştirmekte zorlanabilir.
    - Lastik alerjisi olanlar için sorunlar yaratabilir.
    - Çok sık kullanıldığında sistit denilen idrar yolu enfeksiyonuna neden olabilir.

    Servikal başlık: Diaframdan daha küçüktür.tam serviks(rahim ağzı) üzerine oturur ve 72 saat kalabilir.

    Spermisid(sperm yok ediciler): Kadının vajinasına konularak uygulanan jel, fitil ve köpüren tabletlerdir. Tabletlerin erimesi için cinsel ilişkiden 30 dakika önce vajinanın derinine uygulanmaları gerekir. Etkisini tam gösterebilmesi için cinsel ilişkiden sonra da en az 6 saat vajina yıkanmamalıdır. Anne sütünü etkilemediği için emziren kadınlar da kullanabilir.

    RAHİM İÇİ ARAÇLAR (RİA, SPİRAL)
    Rahim içi araç (ria); aile planlaması yöntemleri arasında dünyada en cok kullanılan geri dönüşümlü doğum kontrol yöntemidir. Halk arasında spiral olarak tabir edilir. Ria'nın en önemli özelliklerinden biri uzun süreli geri dönebilir yöntemler arasında en düşük maliyetli olmasıdır. Dünya da yaklaşık olarak 110 milyon kadının istenmeyen gebelikten korunmak için ria'yı tercih ettiği tahmin edilmektedir. Ria coğrafi olarak kullanımı çok farklılıklar gösteren bir doğum kontrol yöntemidir. Örneğin Çin'de her 3 kadından 1'i ria'yı tercih ederken Avrupa'da kullanım oranı yalnızca % 7 dir.
    Günümüzde Dünya Sağlık Örgütü (WHO), Amerikan Tıp Birliği (AMA) ve Amerikan Jinekolog ve Obstetrisyenler Birliği (ACOG) RİA'yı en güvenli ve etkili doğum kontrol yöntemlerinden biri olarak kabul etmektedir.
    Temel etki mekanizması endometrial kavitede (rahim icinde) implantasyonu engelleyecek şekilde enflamasyona yol açmaktır. Döllenmeyi de önler. Çıkartıldığında hemen gebe kalınabilir. İlk aylarda lekelenme, adet miktarında artma veya adet süresinde uzamaya, adet sancısına neden olabilir. Anne sütünü etkilemediği için emziren kadınlar da kullanabilir. Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan (HIV/AIDS, hepatit-B, frengi, bel soğukluğu, klamidya gibi) korumaz.Kurallarına göre uygulandığında enfeksiyona neden olmaz.
    Rahim içine yerleştirilen küçük plastik bir araçtır. Bakır ve hormon içeren tipleri vardır.
    Bakırlı RIA:Bu RIA nın kollarında ve gövdesinde bakır bulunur.Salınan bakır iyonları sperm motilitesini azaltır ve spermin akrozomal reaksiyonunau engeller.Kontraseptif(gebeliği önleyici) etkinliği 10 yıla kadar devam eder.
    Hormonlu RIA(mirena):Günde 20mikrogr levonorgestrel salgılar ve etkinliği 5 yıl sürer.Etki mekanizması olarak,servikal mukus koyu,vizköz hale gelir ve sperme geçirgenliğini kaybeder.Dış gebeliğe karşı koruması,mens kanamasını ve ağrıyı azaltması diğer faydalarıdır.

    RIA komplikasyonları:
    1.Uterin perforasyon(rahim yırtılması)
    2.PID(pelvik inflamatuar hastalık)
    3.İnfertilite(kısırlık)
    4.Ektopik gebelik(Dış gebelik)

    RIA nın kullanılmaması gereken durumlar(kesin kontrendikasyonları)
    1.Gebelik
    2.Akut PID
    3.PID öyküsü
    4.Tanı konmamıs rahim kanaması
    5.Konjenital(doğumsal) uterin(rahim) anomalileri
    6.Uterin kaviteyi bozan büyük myomlar
    7.Bakır alerjisi
    8.Wilson hastalığı

    RİA'nın Avantajları:
    Geri dönebilen, uzun süreli bir yöntem olması
    Etki oranı çok yüksektir
    Maliyeti uzun süreli diğer yöntemlere nazaran çok düşüktür
    Acil korunma amaçlı kullanılabilir
    Etkisi takılmasıyla başlar, çıkarılmasıyla son bulur

    RİA'nın Dezavantajları:

    Kondom vb. gibi kendi başınıza takmanız mümkün değildir, yalnızca deneyimli uzmanlar tarafından takılmalıdır
    Yine prezervatifte olduğu gibi cinsel yollarla bulaşan hastalıklara karşı koruma sağlamaz
    Kanamalarda düzensizlik meydana getirebilir
    Uygulanması diğer metodlara göre daha zahmetlidir

    HORMONAL KONTRASEPTİFLER
    Gelişmiş ülkelerde en fazla tercih edilen doğum kontrol yöntemidir.

    Genel Özellikler
    · Her gün düzenli alınması gerekir.
    · Kadında yumurtlama ve döllenmeyi engeller.
    · Doğru kullanıldığında çok etkilidir.
    · Adetin ilk beş günü içinde, tercihen ilk günü alınmaya başlanmalıdır.
    · Adet öncesi stresi ve adet sancılarını önler.
    · Rahim ve yumurtalık kanserlerine karşı koruyucudur.
    · Adet kanamalarının miktarını azalttığından bu nedenle oluşabilecek kansızlığa karşı koruyucu etkileri vardır.
    · Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan (HIV/AIDS, hepatit-B, frengi, bel soğukluğu, klamidya gibi) korumaz.

    1.Hap
    · Kadında doğal olarak bulunan kadınlık hormonlarından ikisini (östrojen ve progesteron) içerir.
    · 35 yaş ve üstünde olup, sigara içen kadınlar hapla korunacaksa sigarayı bırakmalıdır.
    · Anne sütünün miktarını azalttığı ve yapısını değiştirdiği için emzirirken kullanılmaz.

    2.Mini Hap
    · Kadında doğal olarak bulunan kadınlık hormonlarından yalnızca birini (progesteron) içerir.
    · Anne sütünü etkilemediği için emziren kadınlar da kullanabilir.

    3. Enjektabl Kontraseptifler (Depo Provera):
    A.Aylık İğne: Düzenli olarak ayda bir kez, kas içine enjeksiyonla uygulanır.Kadında doğal olarak bulunan kadınlık hormonlarından ikisini (östrojen ve progesteron)içerir. Doğru kullanıldığında çok etkilidir. Adetin ilk yedi günü içinde tercihen ilk günü uygulanır. Anne sütünün miktarını azalttığı ve yapısını değiştirdiği için emzirirken kullanılmaz.
    B.Üç aylık iğne: Progesterob(MPA) içerirler.Tek bir 150mg doz yumurtlamayı 14 hft veya daha fazla baskılar.Bu nedenle her 3 ayda bir i.m(kas içi) uygulanır.Etki mekanızması LH tetiğini baskılayarak ovulasyonu engeller,servikal mukusu koyulaştırarak tıkaç oluşturur ve sperm geçirgenliğini engeller.
    Bu yöntem hormonal yöntemler içinde etkinliği en yüksek olan yöntemdir ve nerdeyse sterilizasyona denktir.
    4.Cilt altı implantları(implanon): 68 mg etonogestrel içeren 40 mm uzunluğunda ve 2mm kalınlığında bir adet kapsülden oluşur.Bu kapsül üst kol iç yüzüne yerleştirilir ve 3 yıl korunma sağlar.Düzensiz kanama ve baş ağrısı yöntemin bırakılmasındaki en sık nedenlerdir.

    POSTKOITAL KONTRASEPSİYON
    Korunmasız cinsel ilişkiyi(koitusu) takiben alınacak önlemlerdir.Gebeliği önleyici etki yumurtlamanın kesintiye uğratılması veya geciktirilmesi yada döllenmeye engel olma şeklindedir.
    1.Östrojenler ilk 72 saat içinde yüksek dozda alınırsa gebeliği önler.Mide bulantısı ve kusma yapar.
    2.Koıtustan(cinsel ilişki) 12 saat ve 24 saat sonra 0.2 mg etinil estradiol(EE)+ 2 mg levonorgestrel uygulanabilir.Bunda da bulantı kusma çok olur.
    3.Koitustan 12 ve 24 saat sonra tek başına 0.75 mg levonorgestrel alınmasıdır. Yan etkisi yoktur.
    4.Koitusu takiben 72 saat içinde bakırlı veya hormonlu RIA nın takılmasıdır.Gebeliği önlemede en etkili yöntemdir.
    5.Acil kontrasepsiyon için Danazol de kullanılabilir.Yan etkileri fazladır.
    6.Bir antiprogesteron olan mifepriston(RU486)da çok etkilidir ve belirgin bir yan etkisi yoktur.

    CERRAHİ STERİLİZASYON OPERASYONLARI
    A.Kadında tüplerin bağlanması(tüp ligasyonu):
    Artık çocuk istemeyen çiftlerde uygulanır.Kadının yumurtalık kanallarının(tüplerinin) operasyonla bağlanmasıdır.Tüpler bağlandığı için yumurta sperm ile karşılaşamaz ve döllenme engellenmiş olur.Kadının ve eşinin onayı ile gebelik riski olmayan bir dönemde yapılır.Çok etkilidir.Cinsel hayatta değişiklik olmaz.Tekrar tüp devamlılığının sağlanması işlemlerinde başarı şansı %50-75 civarındadır.
    B.Erkekte kanalların bağlanması(vazektomi):
    Artık çocuk istemeyen erkeklerde erkek tohum(sperm) kanallarının bağlanmasıdır.Geri dönüştürülebilmesi olası ise de zaman aralığı uzadıkça sonuç kötüleşir




  2. 2
    sagocu_kız
    Bayan Üye

    --->: Doğum Kontrolü ve Doğum Kontrol Yöntemleri

    Reklam



    Doğum kontrolü ve doğum kontrol yöntemleri...
    Teşekkürler...







  3. 3
    dogumkontrl
    Yeni Üye
    Ülkemizde hala tam olarak önemi kavranamayan doğum kontrolü, aslında her bireyin bilgi sahibi olması gereken önemli konuların başında gelmektedir. Prezervatif ve doğum kontrol hapı dışında pek bir bilgiye sahip olmadığımız doğum kontrolü, aslında sadece bunlardan ibaret değil. Örneğin bir vajinal duş, spiral, deri altı kapsülleri ve elektronik yöntemler gibi çeşitli doğum kontrol yöntemleri de mevcut. Hatta erkekler için bile doğum kontrol yöntemleri var.
    Bayanların genel olarak tercih ettiği doğum kontrol hapının ne şekilde kullanılması gerektiği, doğum kontrol hapının yarıda kesilmesi, doğum kontrol hapı alımının unutulması durumunda ne yapılması gerektiği acaba kaç tane bayan arkadaşımız tarafından tam olarak biliniyor. Korunmak isterken doğurganlık özelliğinizi yitirme ihtimaliniz olması da karşı karşıya olduğunuz risklerden sadece bir tanesi. Korunmanın yanında doğum kontrolünün riskleri, sosyal etkileri, korunmanın dini boyutu da bilinmesi gereken konular arasında. Özellikle hamilelikte odak noktası durumunda bulunan kadının da kendi kadın sağlığını bilmesi, rahim uru, miyom, kist gibi rahim hastalıkları belirtisi, var ise cinsel hastalıkların tedavisine erken başlaması hayati önem taşımakta. Tüm bu bahsettiklerimiz ve daha fazlasını öğrenmeniz amacıyla, sizler için gönüllü olarak hazırladığımı doğum kontrol yöntemleri sitemize sizleri de bekleriz. Önce kendinizi tanımalısınız ki, yuva planlamanızı ona göre yapmalısınız. dogum-kontrolu.com







+ Yorum Gönder
5 üzerinden | Toplam : 0 kişi