Türk halk oyunları

+ Yorum Gönder
Her Telden ve Halk Oyunları - Dans Bölümünden Türk halk oyunları ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. 1
    Hasan
    Özel Üye
    Reklam

    Türk halk oyunları

    Reklam



    Türk halk oyunları

    Forum Alev
    Türk halk oyunları

    Türklere Has Halk Oyunları ve Genel Bilgiler



    Federasyon logosu


    Türk Halk Oyunları ya da Türkiye Halk Oyunları; Türk Folklorunun önemli bileşenlerinden biridir. Köy ve kasabalarda oynanan yöresel oyunları ve yöresel kostümleri inceleyen bir bilim dalıdır. Ayrıca Türkiye'ye özgü ve yeni gelişmekte olan bir sanat dalıdır.
    Türk Folklorunun temelini halk oyunları oluşturmaktadır. Bu yüzden de Folklor, Halk oyunları anlamında kullanılmaktadır. Fakat bu yanlış bir tanımlamadır. Folklor bütün halk kültürünü (yemek,efsane,türkü vb.) kapsayan bir terimdir. Halkoyunları ise sadece yöresel dans ve giyimi kapsayan bir bölümüdür.
    Türk Halk Oyunları çeşitlilik ve kapsam bakımından dünyada en dikkat çeken folklorik olgulardan birisidir. Şu kadar ki, Türk Halk Oyunları derlemeleri hala bitirilememiştir. Fakat çalışmalar devam etmektedir. Her köyün kendine has oyunları olması ve ekonomik şartlar bunu güçleştirmektedir.
    Türkiye, halk oyunları açısından bir labolatuvar gibidir. Türkiye, köylerde tespit edilen 4000'in üzerinde oyun ile dünya üzerindeki en zengin oyun karakterine sahip ülke olarak tanımlanmaktadır. Çünkü bir kültür ve medeniyetler beşiği olan Türkiye'de, hemen hemen her yöresinde ayrı oyunlar, ayrı giysiler ve ayrı müziklere rastlanmaktadır. Bu da yurdun bu alandaki zenginliğinin bir göstergesidir.
    Halk oyunları; diğer sanat dallarından farklı olarak, ait olduğu toplumun orijinal karakterlerini taşıyan, fertlerin müşterek duygu düşünce ve davranışlarını sergileyen, başkasına göre yalnızca güzel, ama kendi içinde ilgilenen kişinin dünyasını aydınlatma özelliğine sahip bir kültürel kimliktir.
    Halk Oyunları içinde barındırdığı melodi, ritim ve hareket yapısı ile bireyin bedensel ve ruhsal gelişiminde önemli bir faktör olarak karşımıza çıkmaktadır. Birlikte oynamanın avantajı ile kişiye kaynaşmayı, beraber hareket etmeyi, paylaşmayı ve kendini ifade etmeyi öğreten Halk Oyunlarının bu özelliklerinden yola çıkarak, uygulanacak etkinliklerle ülkemiz insanının bireysel gelişiminin yanı sıra toplumsal gelişiminin de sağlanmasına katkıda bulunmaktır.




    Konu başlıkları


    1 Türk Halk Oyunları Genel Bakış
    2 Türk Halk Oyunları Türleri
    3 Türk Halk Oyunları Yöreleri
    4 Halk Oyunları İle İlgilenen Kurumlar
    5 Halk Oyunları Konservatuarları ve İlgili Bölümler
    6 Halk Oyunları Sözlüğü
    7 Dipnot
    8 Dış Bağlantılar





    //


    Türk Halk Oyunları Genel Bakış



    İzmir Yöresi Halk Oyunları


    Halk Oyunları çoğunlukla köylü tarafından düğünlerde, nişanlarda, askere uğurlamada, yaylaya çıkış ve inişte, doğumda, dini ve milli bayramlarda, kazanılan zaferin sonucunda, ferfene, barana, sıra gezmesi, yaren sohbeti gibi toplantılarda oynanmaktadır.
    Oyunlar genellikle oyun oynamaya elverişli açık alanlarda oynandığı gibi kapalı yerlerde oynanır.
    Özellikle düğünlerde, yörede iyi oynadığı bilinen kişiler davet edilir. Çünkü topluluğun başında yörenin müziklerini ve oyunlarını iyi bilen ve saygın kişiler bulunur. Halk Oyunları figür bakımından zenginliğini bu kişilere borçludur. Onlar maharetini ustalığını göstermek için kendine özgü doğaçlama figürler yapar. Böylece oynayan ya da oynamayan insanlara özellikle gençlere oyunlar gösterilmiş, aktarılmış olur.
    Halk Oyunları taklidi oyunlar (doğa oyunlarını, günlük yaş**ı vb.) olabileceği gibi, toplumsal olayları, aşkı sevgiyi de konu alan oyunlar vardır. Mesela Urfa Kımıl oyunu, ekine zarar veren bir haşare yüzünden halkın yaşadığı sıkıntıyı dile getirir ve bu oyunda olduğu gibi diğer oyunlar için de çeşitli anlatılar vardır. Halk Oyunları çeşitli kategorilere göre tasnif edilebilir:




    Taklit Oyunları (hayvan-doğa).
    İnsan tabiat ilişkisini konu alan oyunlar.
    Yağmur, sis, akarsuyu konu alan oyunlar.
    Bitkileri konu alan halk oyunları.
    Rakamlarla ifade edilen oyunlar.
    İnsan hayvan ilişkilerini konu alan halk oyunları.
    Toplumsal olayları konu alan halk oyunları
    Kavgayı konu alan oyunlar
    Savaşı konu alan oyunlar
    Aşkı ve sevgiyi konu alan oyunlar
    Kızla erkeğin birbirine kur yapmasını konu alan oyunlar
    Askere uğurlamayı konu alan oyunlar
    Tarımı konu alan oyunlar, ekin biçimi konu alan oyunlar, ürünün zarar görmesini konu alan oyunlar.
    Meslekleri konu alan oyunlar, çobanlarla ilgili oyunlar, kadınların yapmış olduğu günlük işleri taklit ederek erkeklerin oynadığı oyunlar, ekmek yapımı inek sağılması gibi teşbih edilen oyunlar.
    Bir iş üretimi ile ilgili oyunlar ip eğirme gibi.




    Oyun oynamayı gerektiren nedene bağlı olarak insanlar günlük kıyafet veya özel gün kıyafeti giyerler.
    Türkiye'de halk oyunlarına mutlaka bir müzik aleti eşlik etmektedir. Kimi yerlerde, özellikle kadınlar türküyle de oynamaktadırlar. Oyunlar isimlerini, yaratıcısı kişinin adından, coğrafi bölge adından, tabiat olaylarından, içerdiği konudan vb. alır.

    Türk Halk Oyunları Türleri
    Türk Halk Oyunları'nın genel olarak türleri şu şekilde ayrılmaktadır:

    Hora Bölgesi;Trakya.
    Zeybek Bölgesi;Ege,Güney Marmara,İçbatı Anadolu.
    Teke Bölgesi; Göller Yöresi, Batı Akdeniz.
    Kaşık Oyunları-Karşılama Bölgesi; Konya Bölümü, Batı Karadeniz, Güney Marmara, Doğu Akdeniz.
    Horon Bölgesi; Orta ve Doğu Karadeniz.
    Halay Bölgesi; Doğu ve Güneydoğu Bölgeleri, İç Anadolu'nun Doğusu.
    Bar Bölgesi; Kuzeydoğu Anadolu.
    Kafkas Bölgesi; Kuzeydoğu Anadolu.


    Bir oyunun halk oyunları vasfı taşıması için kural olarak "zamanda derinlik ve mekanda yaygınlık" ilkesini barındırması gerekir.

    Türk Halk Oyunları Yöreleri
    Türk Halk Oyunları'nda yöreler, "il sınırları" itibariyle esas alınarak oluşturulmuştur. Buna göre Kocaeli, Düzce, Yalova, İstanbul hariç tüm illerin yöresel oyunları mevcuttur. Buna göre Türk Halk Oyunları Yöreleri şunlardır:




    Adana Yöresi
    Adıyaman Yöresi
    Afyon Yöresi
    Ağrı Yöresi
    Amasya Yöresi
    Ankara Yöresi
    Antalya Yöresi
    Artvin Yöresi
    Aydın Yöresi
    Balıkesir Yöresi
    Bilecik Yöresi
    Bingöl Yöresi
    Bitlis Yöresi
    Bolu Yöresi
    Burdur Yöresi
    Bursa Yöresi
    Çanakkale Yöresi
    Çankırı Yöresi
    Çorum Yöresi
    Denizli Yöresi
    Diyarbakır Yöresi
    Edirne Yöresi
    Elazığ Yöresi
    Erzincan Yöresi
    Erzurum Yöresi
    Eskişehir Yöresi
    Gaziantep Yöresi
    Giresun Yöresi
    Gümüşhane Yöresi
    Hakkari Yöresi
    Hatay Yöresi
    Isparta Yöresi
    İçel Yöresi
    İzmir Yöresi
    Kars Yöresi
    Kastamonu Yöresi
    Kayseri Yöresi
    Kırklareli Yöresi
    Kırşehir Yöresi





    Konya Yöresi
    Kütahya Yöresi
    Malatya Yöresi
    Manisa Yöresi
    Kahramanmaraş Yöresi
    Mardin Yöresi
    Muğla Yöresi
    Muş Yöresi
    Nevşehir Yöresi
    Niğde Yöresi
    Ordu Yöresi
    Rize Yöresi
    Sakarya Yöresi
    Samsun Yöresi
    Siirt Yöresi
    Sinop Yöresi
    Sivas Yöresi
    Tekirdağ Yöresi
    Trabzon Yöresi
    Tunceli Yöresi
    Şanlıurfa Yöresi
    Uşak Yöresi
    Van Yöresi
    Yozgat Yöresi
    Zonguldak Yöresi
    Aksaray Yöresi
    Bayburt Yöresi
    Karaman yöresi
    Kırıkkale yöresi
    Şırnak Yöresi
    Bartın Yöresi
    Ardahan Yöresi
    Iğdır Yöresi
    Karabük Yöresi
    Kilis Yöresi
    Osmaniye Yöresi





    Halk Oyunları İle İlgilenen Kurumlar



    MEB Yarışmaları



    Türk Halk Oyunları Federasyonu: Dernek ve Kulüpler 2001 yılında Türk Halk Oyunları Federasyonu'nu oluşturmuşlardır. Spor federasyonları statüsündedir. Derleme faaliyetleri ve yarışmalar organize etmektedir. Başkanı: Sertaç Demirtaş 'tır.


    Milli Eğitim Bakanlığı Okuliçi Beden Eğitimi ve İzcilik Dairesi Başkanlığı: Milli Eğitim Bakanlığı'nın ilgi alanlarından biri de Türk Halk oyunlarıdır. Her yıl M.E.B.'na bağlı bütün okulların katıldığı Türkiye'nin en yaygın halkoyunları yarışmaları yapılmaktadır. Yarışmalar ilçe yarışması, il yarışması, grup yarışması ve Türkiye Finalleri şeklinde yapılmaktadır. Türk Halkoyunları'na derlemelerin yapılmasında MEB'nın büyük rolü vardır. M.E.B. Halkoyunları dairesinin müdürü; Z.Bilge Erdendir. Yarışma Branşları;





    İlköğretim Minikler Geleneksel
    İlköğretim Yıldızlar Geleneksel
    Lise Büyükler Geleneksel
    Yaygın Eğitim Kurumları Geleneksel
    İlköğretim Minikler Sahnelemeli
    İlköğretim Yıldızlar Sahnelemeli
    Lise Büyükler Sahnelemeli
    Yaygın Eğitim Kurumları Sahnelemeli





    Vak-Sa Kupası: Kültür Bakanlığı ve sponsoru Sabancı ortaklaşa her yıl Vak-Sa yarışması yapmaktadır. Halkoyunları dernekleri arasında yapılmaktadır. Halk Oyunları'nın oscar'ı niteliğindedir.


    Üniversite Türkiye Kupası: Üniversiteler arasında düzenlenir.


    Yurt-kur Kupası: Yurt-kur her yıl devlet yurtları arası halk oyunları yarışması düzenlemektedir.


    Bazı özel kulüpler ya da firmalar da yarışmalar düzenlemektedirler.


    Halk Oyunları Konservatuarları ve İlgili Bölümler

    İzmir Ege Üniversitesi Konservatuarı Türk Halk Oyunları Bölümü
    İstanbul Teknik Üniversitesi Konservatuarı Türk Halk Oyunları Bölümü
    Gaziantep Üniversitesi Konservatuarı Türk Halk Oyunları Bölümü
    Sakarya Üniversitesi Konservatuarı Türk Halk Oyunları Bölümü
    Ankara Üniversitesi Halk Bilimi Bölümü
    Hacettepe Üniversitesi Halk Bilimi Bölümü


    Halk Oyunları Sözlüğü

    Yöre: Gerek kültürel gerek coğrafi olarak aynı yargıları taşıyan, aynı sözlere gülen aynı sözlere ağlayan bazen kesin olarak sınırları belirlenemeyen alan.


    Kostüm: Belirli bir yöreye ait, o yörenin kültürel öğelerini gösteren ve o yöreyle tanımlanan,diğer yörelerden farkını gösteren kıyafetler.Genelde başa giyilen,üste giyilen,ayağa giyilen şekilde irdelenmektedir.


    Tavır: Yöreleri birbirinden ayırt etmeyi sağlayan hareketsel ve potansiyel bütünlük.


    Geleneksel Dal:Halkoyunları yarışmalarında figürün ve otantikliğin ön plana çıktığı kategori.


    Sahnelemeli Dal:Halkoyunları yarışmalarında figürlerin yanında görselliğin ve çizgilerin ön plana çıktığı kategori.


    Stilize Dal: Federasyonun sahnelemeli dal anlamında kullandığı terim.


    Artistik Dal:Federasyon tarafından geleneksel dal anlamında kullanılan terim.


    Organizatör: Halk oyunları yarışması düzenleyen kurum,kuruluş veya kişiler.MEB,Kültür Bakanlığı,Halkoyunları Federasyonu,Vaksa,GSGM Gençlik Merkezleri,Yurt-Kur gibi.


    Jüri-Hakem: Halk oyunları ekiplerinden puan kıran kişiler; Ekiplerin yöre tavırlarına oyunun gerektirdiği estetiklerin yapılıp yapılmadığını denetleyen kişiler.


    Alaylı: Asıl mesleği yanında Halk oyunlarına gönül vermiş,kendi kendini yetiştirmiş,hatta ekol olmuş kişiler.


    Mektepli: İlgili okullarda halk oyunları eğitimi almış ve genelde sadece halk oyunları ile uğraşan kişiler.


    Kulis:Yarışmalarda esas sahne dışında kalan ve oyuncuların sahneye girip çıkmasına olanak sağlayan düzenek.


    Milli Eğitim Bakanlığı Halk Oyunları Yarışmaları: Türkiye'nin en çok mazisi bulunan,en köklü, en saygın, en çok katılımın sağlandığı halkoyunları yarışmaları.


    Zeybek: Türkiye'nin Ege Bölgesi'nde oynanan oyunların genel ismi. Zeybek bölgesi İzmir,Aydın,Manisa,Muğla,Denizli,Uşak,Afyon,Kütahy a,Burdur,Balıkesir ve Çanakkale yörelerinden oluşmaktadır.


    İzmir Yöresi:Bergama'dan Menemen'e Kemalpaşa'dan Kiraz'a kadar bir alanı kapsayan; bağrında ikiparmak,kostak ali,sürmene,ötme bülbül,sebaye,kırmızı buğday,soğuk kuyu,gökçen efe,sinan ağa,zahide molla,karyolamın demiri,harmandalı,gündoğdu gibi oyunları barındıran; Türkiye'nin en gelişmiş halk oyunları alt yapısına ve sahne yapısına sahip, kendi oyunlarını en güzel sunabilen, birçok farklı kostümünü derleyen Türkiye genelinde ekol olmuş, birçok başarılara imza atmış öncü yöre.


    Federasyon:Yeni tesis edilmiş, halk oyunlarının kalbi olma yolunda ilerleyen, Türkiye Halkoyunları'nı temsil eden tek tüzel kişilik.


    Dipnot
    "Halk Oyunları" sözcüğünün nasıl yazılacağı tartışmalıdır. Türkçe Sözlük'te ve genel görüş bileşik sözcük olduğu yönündedir. Fakat Kurumlardan bazıları "Halk Oyunları" şeklinde kullanmayı tercih etmektedir. Kimi çevrelerce de "halkdansları" şeklinde de kullanılmasına rağmen; yabancı sözcükle nitelendirilmesi de doğru görülmemektedir.

    Dış Bağlantılar

    Federasyon sitesi
    Halk Oyunları Kültür ve Sanat Sitesi
    Halaylar, Halay videoları
    Zeybekler ve Halk Oyunları
    Elazığ Halk Oyunları




  2. 2
    laz_güzeli
    Usta Üye

    --->: Türk halk oyunları

    Reklam



    ben foklere gidiyorum ve muş yöresi oynuyorum:)yarışmayada çıktım ve 3. oldum







  3. 3
    Hasan
    Özel Üye
    ben foklere gidiyorum ve muş yöresi oynuyorum:)
    ben çok severim folkler gösterilerini ;)







+ Yorum Gönder
5 üzerinden | Toplam : 0 kişi