Halk Oyunları ve Çalgıları

+ Yorum Gönder
Her Telden ve Halk Oyunları - Dans Bölümünden Halk Oyunları ve Çalgıları ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. 1
    xRockİnGirLx
    Süper Moderator
    Reklam

    Halk Oyunları ve Çalgıları

    Reklam



    Halk Oyunları ve Çalgıları

    Forum Alev
    Halk Oyunları ve Çalgıları

    Yörenin kültürel anlamda çeşitliliği halk o-yunlarına da yansımaktadır. Daha kapalı yörelerde yalnızca bir tavır ve biçimle kendi-sini gösteren halk oyunları, Artvin’de bu anlamda da birkaç yöre özelliklerini içinde barındırmaktadır. Örneğin Doğu Karadeniz’in belirgin halk oyun biçimi horondan, Si-vas’tan Erzurum’a dek yaygın olan bar hem ayrı ayrı hem bazı oyunlarda bir sentez ola-rak Artvin’de görülmektedir. Klasik horon tutuş biçimi olan yarım daire, hilal biçimi Artvin’deki birçok horonda daire biçimini al-maktadır. Ya da Kafkasların tipik özelliği o-lan tek tek ve bireyin öne çıktığı oyun bi-çimleri de (Sarı Çiçek, On Dört. Karabağ vs.) aynı derece de yaygındır Artvin’de.

    Çalgılar da birbirinden değişik ve kendi do-ğallığında kullanılmaktadır. Kemençeden zurnaya, tulumdan, akordeona, bağlamadan meye oldukça önemli bir çeşitliliği barındır-maktadır kültüründe.

    Halk oyunları yalnızca kadın, yalnızca erkek ya da kadın-erkek birlikte biçiminde oynanır. Ancak genelde ortak oynanan oyunlar ağır-lıktadır.

    Çalgı eşliğinde oynanan oyunların dışın-da/yanında karşılıklı türkü söyleyerek oyna-nan oyunlar da vardır. Ya da çalgı eşliği ya-nında türkü bölümlü oyunlar bulunmaktadır. Oyunların birçoğu artık giderek çalgı eşliğin-de oynamaya dönüşmüş olsa da temelde tür-kü üzerine kuruludur. Atabarı, Sarı Çiçek, Kobak, Vaket Barı (ya da yaygın bilinen a-dıyla Şavşat Barı) gibi birçok oyunun türkü-sü de bulunmaktadır.
    Çalgılar
    Artvin yöresindeki halk çalgılarının, yöre ta-rihiyle birlikte düşünülmesi yerinde olur. Ancak bugüne gelişi ve günümdeki konumları anlamında, her ne kadar kendi içlerinde bazı çeşitlilik gösterseler de geleneksel çalgıların sayısı 10’u geçmez.

    Kesin bir iddiadan öte çalgıların genel geli-şim süreci içindeki bir sıralama yapılırsa ilk çalgıların basit aletler olduğu anlaşılır. Bir nesneyi belli bir ritimle başka birşeye vur-mak herhalde insanın ilk çalgısı olmalıydı.

    Buna göre bugünkü biçimiyle davul başta gelen çalgıdır. Kafkasya’nın her yerinde yay-gın olarak ve çeşitli boylarda olan ve özelli-ğine göre hem elle hem de tokmakla çalınır. Halk oyunlarının temel ritim sazıdır.

    Fas’tan Çin’e dek çok geniş bir alana yayılan ve adı bile genellikle aynı ya da benzer olan zurnanın çıkış yerini tam saptamak kolay olmamakta. Özellikle ses yapısı ve genişli-ğinden dolayı, yörenin büyük bir bölümünde halk oyunlarında en yaygın olarak kullanılan çalgılardandır.

    Dilli ve dilsiz olmak üzere temelde iki biçim-de kullanılan kavalın da yörenin ilk çalgıla-rından olduğu düşünülebilir. Ancak öteki çalgılar kadar yaygın değildir.

    Tüm Kafkasya ve Anadolu’da kullanılan ve yöresine göre balaban, duduk gibi adlarla bilinen mey ise boyu ve sesi itibariyle çeşitli özellikler gösterir. Bas ve yanık sesli olan bu çalgı da kaval gibi çok yaygın değildir.

    İskoçya’dan Afrika’ya dek geniş bir alana yayılmış bir çalgı olan tulumun hangi bo-yutta ve nereye maledileceği konusunda ö-nemli kuşkular sözkonusu. Yapımı daha o-tantik ve kolay olan tulumun yörede kulla-nılan ilk çalgılardan biri olduğu söylenebilir.

    Tulumun bir sonraki aşaması olarak düşü-nülebilecek garmon ise basit bir körük sis-temiyle işleyen ve büyük bir olasılıkla Kaf-kasya üzerinden yöreye gelmiş bir çalgıdır. Halk oyunlarına eşlik eden çalgılardandır.
    1800’lü yılların başından itibaren Fransa ve Avusturya’da garmonun geliştirilip yeni ses-lerle beslenerek bugünkü biçimine ulaştırılan akordeon yörede yaygın olarak kullanılan çalgılardandır. Tüm Kafkasya’da olduğu gibi Latin Amerika’dan Arap ülkelerine dek dün-yanın hemen her yerinde kullanılmaktadır. Artvin yöresine ise ağırlıkla Rus işgali dö-neminde girmiş ve halk tarafından benim-senmiştir.

    Özellikle Karadeniz sahilinde yaygın olarak kullanılan kemençe ise, doğal yapısındaki çoksesliliği ile öteki halk çalgılarından fark-lılık gösterir. Genelde Yunan temelli bir çalgı gibi bilinmesine karşın, çok daha eski dö-nemlerde Perslerin de kemençeye benzer bir çalgıyı kullandıkları bilinmektedir. Bu çalgı-nın Greklerin Persleri yenerek bu bölgeyi ele geçirmelerinden sonra Batıya geçmiş olabile-ceği düşünülebilir.

    Orta Asya kökenli ve genelde Türk topluluk-larının en önemli çalgısı olan bağlama, yöre-de çok yaygın olarak çalınır. Özellikle aşıklık geleneğinin çok önemli boyutlara ulaştığı yörede, bağlama temel çalgılardan biridir. Ancak bir meydan sazı olmadığından halk o-yunları eşlik çalgısı değildir.

    Bekir Karadeniz




  2. 2
    FULDEM
    Bayan Üye

    Cevap: Halk Oyunları ve Çalgıları

    Reklam



    Yörelerin kültürel özellikleri müzik ve halk oyunlarına farklı şekillerde yansımasına olanak sağlamış ve her yerde çeşitli halk oyunları çalgı ve müzik çeşitliliğinin oluşumuna zemin hazırlamıştır.







+ Yorum Gönder
sivasın yöresel çalgıları,  erzuruma ait çalgılar,  erzurum yöresine ait çalgılar,  yöresel halk oyunlarındaki çalgılar,  sivas yöresel çalgıları
5 üzerinden 5.00 | Toplam : 4 kişi