Rüzgâr Atlas

+ Yorum Gönder
Elektronik ve Elektrik Bölümü Bölümünden Rüzgâr Atlas ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. 1
    Fatal
    Özel Üye
    Reklam

    Rüzgâr Atlas

    Reklam



    Rüzgâr Atlas

    Forum Alev
    İTÜ'den Ahmet Duran Şahin, 78 bin MW'lik rüzgâr başvurusunda REPA'nın ölçüm aletinin yerine kullanılmasını eleştiriyor. Atlasın amacını aştığını savunan Şahin, sorunun çözümünü, uzman bir ekibin başvuruları değerlendirmesinde görüyor.

    Enerji, özellikle de rüzgâr, güneş, jeotermal gibi yenilenebilir enerji dünyanın gündeminde. Küresel ısınma ve fosil kaynakların el yakıyor olması, yenilenebilir enerjiye olan talebin artmasına yol açıyor. Son yıllarda ABD, Almanya, İspanya gibi gelişmiş ülkeler özellikle rüzgâr enerjisi yatırımlarına hız veriyorlar. Dünya toplam rüzgâr enerjisi kurulu gücü 100 bin megavatı aşmış durumda. Bu rakam 41 bin megavat olan Türkiye toplam elektrik kurulu gücünün iki katından bile fazla.

    Türkiye'nin rüzgâr kurulu gücü Türkiye Elektrik İletim A.Ş.'nin (TEİAŞ) internet sitesinde 181 megavat olarak veriliyor. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) Başkanı Hasan Köktaş'a göre ise 424 megavat olan rüzgâr kurulu gücünü Enerji Bakanı Hilmi Güler, 450 megavat olarak açıklıyor. Bugün için elektrik üreten rüzgâr türbinlerinin kurulu güç rakamları farklı verilse de Elektrik İşleri Etüt İdaresi (EİE) verileri ülke potansiyelinin 48 bin megavat olduğunu ortaya koyuyor. Bu nedenle daha çok rüzgâr türbininin elektrik üretmek için dönmesi gerektiği ortak görüşü hakim.

    Rüzgâr "patladı" mı?

    Rüzgâr enerjisine yönelik halen çeşitli projeler yürütülüyor. Ancak beklenen patlama bir türlü gerçekleşmedi. Hatta 2005 yılında çıkan Yenilenebilir Enerji Kaynakları Yasası bile istenen ivmeyi sağlayamadı, 1 Kasım 2007 tarihine kadar. O tarihte EPDK'ya, ülke toplam kurulu gücünün iki katına yakın, 78.051 megavatlık 751 rüzgâr enerjisi proje başvurusu yapıldı. Bunun üzerine açıklama yapan, o zamanki EPDK Başkanı Yusuf Günay, "Artık bu rüzgârın önünde kimse duramaz" diyordu. Ancak, bu sefer de beklentilerin üzerinde gelen talep, EPDK uzmanlarına göre bu sefer bir çözümsüzlüğe yol açtı. Çünkü, aynı yere birden fazla başvuru yapıldı. Enerji Bakanlığı, EPDK, EİE ve TEİAŞ'ın sorunu çözmek için çalışmaları halen sürüyor. 4628'de değişiklik yapılan yasa tasarısında 1 Kasım başvurularının çözümüne yönelik maddeler yer alıyor. Ayrıca yönetmelikler de hazırlanıyor.

    Rüzgâr ölçüm şartı kaldırıldı

    İTÜ Meteoroloji Mühendisliği Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ahmet Duran Şahin, yaşanan bütün bu sıkıntıları, REPA'nın amacının dışında kullanılmasıyla açıklıyor. EİE'nin hazırladığı Rüzgâr Enerji Potansiyel Atlası (REPA), yatırımcılara yardımcı olması için büyük uğraşlar sonucunda hazırlandı. Yatırımcılar da REPA'ya göre proje geliştirip, lisans için EPDK'ya başvurdular. Çünkü başvuru şartları arasında rüzgâr ölçümleri istenmiyordu. Şahin'in verdiği bilgiye göre, dünyada ölçüm verileri olmadan lisans başvurusu kabul eden ülke yok. Oysa Türkiye'de de 1 Kasım başvurularına kadar, rüzgâr ölçümleri lisans başvuru şartları arasındaydı. Ancak yatırımcıların EPDK'ya, "Rüzgârın önündeki en büyük engellerden biri bu ölçümler" şikâyeti üzerine yeni yönetmelikte ölçüm şartı kaldırıldı ve başvurular REPA'daki renklere göre yapıldı.

    "Emek harcayanlara haksızlık oldu"

    Türkiye'de ilk rüzgâr enerji santrali 1998 yılında Çeşme'de faaliyete geçti. O günden bu yana sayıları pek de fazla olmayan şirket rüzgârın enerjisinden faydalanmak için çalışmalar yürütüyor. Bunun için dağ, tepe demeden gezerek en uygun rüzgârı bulmak için ölçümler yapıyor. Doç. Şahin, son yapılan başvurularla REPA'nın anomemetre yani rüzgâr ölçüm aletinin yerini aldığını öne sürüyor. Şahin'e göre, bu durumun iki sakıncası var: "İlki; diyelim ki REPA'yı baz alarak proje hazırlayan yatırımcının başvurusu kabul edildi. Yatırımcı lisansını alıp bölgeye gittiğinde belki de beklediği rüzgârı göremeyecek. Aslında hiçbir finans veya türbin firması ölçümleri görmeden o şirkete kredi ve türbin vermez. Ama ikinci sakınca ve işin acı tarafı ne biliyor musunuz? Yıllarca emek vermiş insanlar var. Bu emeğin üzerine birileri hiç araziye çıkmadan, emek harcamadan, harita üzerinden yanlış ve haksız bir müdahalede bulundular."

    Birçok yatırımcının 2-3 günde gezilebilecek bir alana masa başında türbinler yerleştirdiğini bildiğini ifade eden Doç. Dr. Şahin, "Gerekçe şu; 'REPA'ya göre değerler yüksek çıkıyor.' Bir araziye çıktığınızda oraların, ulaşılması imkânsız, birbiriyle ilişkisi olmayan yerler olduğunu görüyorsunuz. Ama bu arada ne oluyor biliyor musunuz? Gerçek yatırımcı yıllarca uğraşmış, ölçüm yapmış, araziyi incelemiş fakat masa başındaki adam türbinlerini yerleştirirken kazara da olsa birkaçını gerçek yatırımcının bulunduğu alana da yerleştirmiş ve projelendirmiş. Şimdi ne olacak bu uğraşan, emek vermiş vatandaşın durumu? Diğeri ise masa başında rüzgâr enerjisinin maddi getiri rüzgârına kapılarak kısa yoldan diğerine müdahale etmiş resmen. Yani REPA amacını aştı diyebilirim. Bu nedenle ben bu işi onaylamıyorum."

    Uyarı notu var

    REPA'nın hazırlanma aşamasında 12 mühendis, 5 ay çalışıyor. Projede, toplam 700 gigabyte veri üretilerek işleniyor. Toplam 124 işlemcili ve 5 terabyte disk alanına sahip bir süper bilgisayar 3 ay boyunca çalışıyor. REPA'da, mesoscale WRF (Weather Rese arch and Forcast Model) ve microscale CALMET rüzgâr akış modeli kullanılıyor. Harita ABD'li bir şirket tarafından hazırlanıyor. EİE ve ODTÜ Teknokent de katkı sağlıyor. Ahmet Duran Şahin, İTÜ'den Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu ile birlikte rapor hazırlıyor. Bu nedenle haritayı iyi biliyor ve çok iyi olduğunu vurguluyor. Sorunun haritada olmadığını savunan Şahin, REPA'nın 6'ıncı sayfasındaki uyarı notuna dikkat çekiyor: "Türkiye Rüzgâr Enerjisi Potansiyel Atlası'nın hazırlanmasında görev alan tüm kurum ve kişiler, bu raporda verilen bilgi çıktı ve ürünlerin eksiksiz, hatasız ve kullanılır olduğuna dair hiçbir garantide bulunmazlar ve herhangi bir yasal sorumluluk taşımazlar. Bu atlas içinde yer alan haritalar ve diğer bilgiler rüzgâr enerjisi uygulamaları için aday bölgelerin belirlenmesinde yardımcı olacak niteliktedir. Ancak bu raporda yer alan veriler rüzgâr enerjisi yapılacak bölgenin belirlenmesi için tek başına yeterli sayılmamalı, uygulama yapılacak bölgede meteoroloji mühendisleri tarafından ayrıntılı ölçüm çalışmaları yapılarak aday bölgelerin bu ölçüm çalışmaları sonucunda çıkan bilgiler de dikkate alınarak belirlenmesi önerilmektedir."

    Mavi yerlere gitsinler!

    Haritada potansiyelli bölgeler kırmızıdan maviye doğru sıralanıyor. Haritaya bakan yatırımcı mavi olan yerlere doğal olarak gitmiyor. Bunun kesinlikle yanlış olduğu bilgisini veren Doç. Dr. Şahin, haritanın hazırlanmasıyla ortaya çıkan bir başka sıkıntıyı şu sözlerle açıklıyor: "Harita, yatırımcıları rüzgâr bulabilecekleri bazı bölgelerden uzaklaştırmaktadır. Ben de kendi açımdan haritada mavi olarak gözüken rüzgâr potansiyelinin düşük olduğu yerlerde de araziye gidiyorum ve rüzgâr var. Bence yatırımcılar da gitsinler. Eminim ki oralarda da uzman kişiler çok uygun bölgeler bulabileceklerdir. Rüzgâr sadece meteorolojik sistemler sonucunda oluşan bir değişken değil ki, aynı zamanda topoğrafik etkiler de önemli rol oynamaktadır. Aynen bir suyun akışında olduğu gibi, vadiler rüzgârları toplar ve çok uygun akışlar yakalarsınız."

    Peki şimdi ne yapılması gerekiyor? Ahmet Duran Şahin'e göre, yeniden başvuru gerçekçi olmaz. Bu kargaşaya yol açar. Şahin, yapılması gerekenleri şöyle sıralıyor: "Kabul görebilecek projeler için kurallar tam belirlenmeli. Uzman bir ekip oluşturulmalı. Bu ekip üniversiteden, sanayiden ve kamudan olabilir. Ekip projeleri masa üstünde herhangi bir modele göre değil, araziye giderek incelemeli ve vereceği görüşe göre lisanslar çıkmalı. Bu süreçte ölçüm yapılmayacağı için çok da zaman almaz. O insanlar tecrübelerine dayanarak, yatırımcının önem vererek, gerçek anlamda bütün çerçeveleri düşünerek planlamayı yapıp yapmadığını kolaylıkla anlayabilecektir. Bazıları da var ki uçuruma türbin yerleştirmiş, ulaşılması mümkün olmayan bir alan. Uzman ekip oraya gittiği zaman görecektir bunu ve 'Bu gerçekçi bir proje değildir' diyecektir. O zaman mağduriyetler de giderilebilir."




  2. Alev
    Özel Üye

    Rüzgâr Atlas Makalesine henüz yorum yazılmamış. ilk yorumu siz yapın


Sponsor Bağlantılar
+ Yorum Gönder
5 üzerinden | Toplam : 0 kişi