Somali

+ Yorum Gönder
Diğer Konular ve Dünya Ülkeleri Bölümünden Somali ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. 1
    Fatal
    Özel Üye
    Reklam

    Somali

    Reklam



    Somali

    Forum Alev
    Somali (Somalice:Jumhuurriyadda Dimoqraadiga Soomaaliya),(Arapça:الصومال), Doğu Afrika'da 'Afrika Boynuzu' denilen coğrafi bölgede bulunan bir ülkedir. Batısında Cibuti, Etiyopya ve Kenya, doğusunda Hint Okyanusu vardır. Başkenti Mogadişu'dur. Yüzölçümü 637.657 km2, nüfusu 8.600.000'dur.


    Tarihi

    İngiliz yönetimindeki Somaliland ile İtalyan sömürgesi olan Somali toprakları, 1960 yılında ülkenin bağımsızlık elde etmesinden sonra Somali adını oluşturdu. Ancak bunun sonrasında Somali uzun yıllardır bir iç savaş ve anarşi yaşamakta olan bir ülke olmuştur. Ülkenin kuzey kısmı Somaliland adıyla bağımsızlık ilan etmişse de hiçbir ülke tarafından tanınmış değildir.
    Somali’de 1991 yılında diktatörMuhammed Siyad Barre’nin devrilmesinden buyana ülkeyi kontrol edebilen bir merkezi hükümet kurulamamıştır.

    Coğrafya [


    Somali haritası


    10 00 Kuzey enlemi ve 49 00 Doğu boylamı arasındadır. Yüzölçümü, 637,657 km² olup sınırlarının toplam uzunkuğu 2,366 km (Cibuti 58 km, Etiyopya 1,626 km, Kenya 682 km), sahil şeridi 3,025 km'dir.
    Başlıca olarak çöl iklimi görülür. Arazi yapısı, düzlükler, dalgalı platolar, kuzeyde tepelikler şeklindedir. Deniz seviyesinden yüksekliği; en alçak noktası Hint Okyanusu 0 m., en yüksek noktası 2,416 m. ile Shimbiris'tir.
    Doğal kaynakları, Uranyum, demir, kalay, alçıtaşı, boksit, bakır, tuz olup, tarıma uygun topraklar %2 civarındadır; otlaklar: %69; ormanlık arazi: %26; diğer: %3. Sulanan arazi: 1,800 km² (1993 verileri)
    Doğal afetler; tekrarlanan kuraklıklar, yaygın toz fırtınaları, su baskınlarıdır.

    Nüfus

    Mülteci oranı: 5.96 mülteci/1,000 nüfus (2001 tahmini)
    Bebek ölüm oranı: 123.97 ölüm/1,000 doğan bebek (2001 tahmini)
    Ortalama hayat süresi: toplam nüfus: 46.6 yıl erkeklerde: 44.99 yıl kadınlarda: 48.25 yıl (2001 verileri)
    Ortalama çocuk sayısı: 7.11 çocuk/1 kadın (2001 tahmini)
    Ulus: Somalili
    Nüfusun etnik dağılımı: Somalili %85, Bantu, Arap 30,000
    Din: Sünni Müslümanlar (%98)
    Diller: Somalice (resmi), Arapça, İtalyanca, İngilizce
    Okur yazar oranı: 15 yaş ve üzeri için veriler toplam nüfusta: %24 erkekler: %36 kadınlar: %14 (1990 verileri)

    Yönetim

    Yönetim biçimi, Başkanlık Tipi Cumhuriyet
    İdari bölümler: 18 bölge; Awdal, Bakool, Banaadir, Bari, Bay, Galguduud, Gedo, Hiiraan, Jubbada Dhexe, Jubbada Hoose, Mudug, Nugaal, Sanaag, Shabeellaha Dhexe, Shabeellaha Hoose, Sool, Togdheer, Woqooyi Galbeed
    Milli bayram: Somali Cumhuriyetinin Kuruluşu, 1 Temmuz (1960)
    Anayasa: 25 Ağustos1979
    Yönetim, Güneybatı bölgesinde İslam Mahkemeleri Birliği tarafından gerçekleştirilmekte ve 2006 yazından itibaren uygulanmaya başlanan İslami rejimin etkinliğinin ivmesini giderek arttırmaktadır[1][2][3][4][5][6][7][8].

    Üye olduğu uluslararası örgüt ve kuruluşlar

    • ACP (Afrika - Karayip - Pasifik Ülkeleri),
    • AfDB (Afrika Kalkınma Bankası),
    • AFESD (Arap Ülkeleri Ekonomik ve Sosyal Kalkınma Fonu),
    • AMF (Arap Ülkeleri Para Fonu),
    • CAEU (Arap Ülkeleri Ekonomik Anlaşmalar Konseyi),
    • ECA (Birleşmiş Milletler Afrika Ekonomik Komisyonu),
    • FAO (Tarım ve Gıda Örgütü),
    • IBRD (Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası),
    • ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü),
    • ICRM (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi),
    • IDA (Uluslararası Kalkınma Birliği), IDB (İslam Kalkınma Bankası),
    • IFAD (Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu),
    • IFC (Uluslararası Finansman Kurumu),
    • IFRCS (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Toplulukları Federasyonu),
    • ILO (Uluslarası Çalışma Örgütü), IMF (Uluslararası Para Fonu),
    • IMO (Uluslararası Denizcilik Örgütü), Intelsat (Uluslararası Telekomünikasyon ve Uydu Örgütü),
    • Interpol (Uluslararası Polis Teşkilatı),
    • IOC (Uluslararası Olimpiyat Komitesi),
    • IOM ([[Uluslararası Göçmen Teşkilatı]),
    • ITU (Uluslararası Telekomünikasyon Birliği), NAM, OAU (Afrika Birliği Teşkilatı),
    • OIC (İslam Konferansı Örgütü),
    • UN (Birleşmiş Milletler),
    • UNCTAD (Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı),
    • UNESCO (Eğitim-Bilim ve Kültür Örgütü), UNHCR (BM Mülteciler Yüksek Komiserliği),
    • UNIDO (Endüstriyel Kalkınma Örgütü),
    • UPU (Dünya Posta Birliği),
    • WFTU (Dünya İşçi Sendikaları Federasyonu),
    • WHO (Dünya Sağlık Örgütü), WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı),
    • WMO (Dünya Meteoroloji Örgütü),
    • WTrO (Dünya Ticaret Örgütü)



    İle İlgili Yazılar

  2. 2
    RüzgarGülü
    Bayan Üye

    --->: Somali

    Reklam



    SOMALİ

    DEVLETİN ADI: Somali Demokratik Cumhûriyeti
    BAŞŞEHRİ: Mogadishu
    NÜFUSU: 7.872.000
    YÜZÖLÇÜMÜ: 640.000 km2
    RESMİ DİLİ: Somalice, İngilizce, İtalyanca, Arapça
    DİNİ: İslâm
    PARA BİRİMİ: Somali Şilini
    Kuzeydoğu Afrika’da 11° 59’ kuzey 1° 39’ güney enlemleri ve 41°-51° 24’ doğu boylamları arasında yer alan, kuzeybatıdan Dijibouti, kuzeyden Aden Körfezi, doğudan Hint Okyanusu, güneybatıdan Kenya ve batıdan Etiyopya ile çevrili bağımsız bir devlet.

    Târihi

    Ülke, önceleri “Baharat Ülkesi” olarak biliniyordu. Bölgeye ilk olarak 750 yılında Galyalıların geldiği tahmin edilmektedir. Onuncu yüzyılda, Müslüman Arap orduları İslâmiyeti yaymak için bu ülaaae de gittiler. Ülaaae yerleşen Müslümanlar bölgede bir süre Somali Sultanlığını kurdular. On altıncı asırda Somali Sultanlığı, Etiyopya topraklarına girdi. Portekiz’den yardım alan Etiyopya 1542’de Müslüman ordularını ağır yenilgiye uğrattı. Aynı dönemde Somali’nin kuzey kıyılarının bir bölümü resmen Osmanlı egemenliğinde bulunuyordu. On dokuzuncu asırda batılı devletlerin Afrika ülkelerini sömürge haline getirmeleri büyük rekabete sebep oldu. Somali’yi 1839’da işgal eden İngilizler sömürgelerine ekledilerse de Fransa ve İtalya ile yapılan savaşlar neticesinde 1884’te İtalya bölgeyi ele geçirdi ve yapılan anlaşmalar neticesinde 1885’ten 1927 yılına kadar İtalyanlar ülke topraklarını işgâl altında tuttular. 1949 yılında Birleşmiş Milletler, Somali’nin bağımsızlığını onayladı ve ertesi yıl İtalyanlar ülkeden geri çekilmek mecbûriyetinde kaldılar.

    1969 yılında askerî ve polis gücünün Muhammed Siyad Barre başkanlığında müştereken yaptığı darbe sonucu meclis dağıtıldı. 1975 yılında ülkede iç olaylar ve anarşi birçok kimsenin ölümüne sebep oldu. Siyad Barre 1979’da Yeni Anayasayı yürürlüğe koydu ve ertesi sene resmen devlet başkanı seçildi. Diğer taraftan dış politikada ise 1977 yılında Somali ile komşusu Etiyopya’nın arası Ogaden bölgesi yüzünden açılmıştı. Etiyopya’ya yardım etmek üzere Sovyet birlikleri bölgeye geldiler. Bu arada 11.000 Kübalı asker getirildi ve Somali aleyhine olmak üzere bölgede olaylar çıkarıldı. Sovyet yardımı ve desteği de olunca Somali birlikleri ve Etiyopya’daki Somalili gerillalar mağlup edildi. 1.5 milyon Etiyopyalı mülteci, Somali topraklarına göç etti. Bu arada Ogaden’da gerilla hareketleri bir müddet daha sürdü. Devlet Başkanı Muhammed Ziyad Barre, ülkedeki huzursuzlukların artması üzerine çok partili seçimlerin yapılacağını 1989’da açıkladı. 1991 Ocak ayında Ziyad Barre devrildi ve yönetime Ali Mehdi Muhammed geçici olarak el koydu. General Ali Mehdi kuvvetleriyle General Aydid kuvvetleri arasında süren şiddetli çarpışmalar ve açlık yüzünden BM ülaaae silah ambargosu uygulamaya başladı. BM güvenlik konseyinde alınan kararla havadan yiyecek yardımı yapılmaya başlandı. Ayrıca yardım görevlilerini korumak için beş yüz kişilik bir barış gücünün gönderilmesi kararlaştırıldı. Bu karara başta General Aydid olmak üzere çeşitli gruplar karşı çıktı. 3 Aralık 1992’de ABD’nin teklifiyle Birleşmiş milletler “Umut Operasyonu” adıyla Somali’ye asker gönderdi. Birleşmiş Milletler barış gücü askerleri arasında bir seçme Türk birliği bulunmaktadır. Ülkede karışıklık hâlen devam etmektedir (1994 Şubat).

    Fizikî Yapı

    Mevki îtibâriyle kuzeydoğu Afrika’da yer alır ve Afrika’nın doğu boynuzunu meydana getirir. Kuzeyi Aden Körfezi ve doğusu Hind Okyanusu ile kaplıdır. Yaklaşık olarak 640.000 km2lik bir yüzölçüme sâhiptir. Kıyılarının uzunluğu 2680 km’nin üzerinde olup, tabiî liman bakımından fakirdir. En önemli limanları şunlardır: Mogadishu, Berbera, Merka ve Kismayu.

    Somali’nin kuzey bölgesi dağlık olup, ortalama yükseklik 900 ilâ 2000 m arasında değişir. Ülkenin en yüksek yeri olan Mijirtein Dağı yaklaşık 2515 m yüksekliktedir. Bu dağın batı ve güneyinde yer alan Shebeli Nehrinin meydana getirdiği yayla ortalama 685 m civârındadır. Shebeli ile Juba nehirleri arasında tarıma müsâit topraklar bulunur. Kenya sınırına doğru arâzi gittikçe alçalır. Ülkenin iki nehri de Etiyopya’dan doğar ve sulama ihtiyâcını karşılar.

    İklim

    Somali, kurak ve sıcak bir tropikal iklime sâhiptir. Yağışlar oldukça azdır ve mevsimlere göre sıcaklık değişiklikleri yüksektir. Alçak ve düz olan güneydoğu bölgesiyle, Kenya sınırına yakın kısımlarda sıcaklık, ortalama 27°C ilâ 32°C arasında değişiklik gösterir. Daha yüksek bölgeler ve dağlık kuzey kesimlerde bu sıcaklık biraz daha düşer. Ülkedeki yağış ve sıcaklık miktarları büyük ölçüde güneybatı ve kuzeydoğudan esen muson rüzgârlarına göre değişir. Mart-mayıs ayları arası şiddetli ve eylül-kasım ayları arası hafif yağışlar olur. Yıllık yağış ortalaması yaklaşık 280 mm civârındadır.

    Tabiî Kaynaklar

    Somali, hem bitkiler ve hem de hayvanlar âlemi açısından rengârenk, çok çeşitli ve zengin bir manzaraya sâhiptir. Ülkede çok sık olarak bulunan akasya ve baobap ağaçları az da olsa serinlik ve gölgelik getirerek halkı ferahlatır. Kuzey bölgelerdeki günlük ağaçları önemli bir buhur ve tütsü kaynağıdır. Bundan başka kokonat, palmiye, çam ve ardıç ağaçları manzaraya ayrı bir güzellik verir. Yarı çöl olan bölgelerdeyse çalılıklara az da olsa rastlanır. Ülkenin iki nehri arasındaki bölge yeşil bitki örtüsüyle örtülüdür. Ormanlık bölge pek yoktur. Yaşayan başlıca hayvanlar; fil, timsah, arslan, leopar, pars ve gazeldir. Ülkedeki kuşlar dünyâda en rağbet gören ve kıymetli kabul edilen cinstendir. En yaygın olanları devekuşu, toy kuşu, Afrika tavuğu, balıkçıl, keklik ve yeşil güvercindir. Etrâfındaki denizlerse rengârenk tropikal balık cinsleriyle doludur. Bunlardan başka tonbalığı ve köpek balığı oldukça fazla sayıda avlanır.

    Nüfus ve Sosyal Hayat

    Ülke nüfûsu 7.872.000 civârında olup, nüfus yoğunluğu kilometrekareye yaklaşık 7 kişidir. Yıllık nüfus artışı % 2.5 civârındadır. Somalililerin büyük bir bölümü, Hamitik soyundan gelir. Ayrıca Afrikalılar, Araplar ve az miktarda da Avrupalılar, Hintliler ve Pakistanlılar mevcuttur. Nüfûsun dörtte üçü ülkenin güneyinde yaşar. Somalililer; çoğunlukla ince, uzun ve kahverengi-siyah tonlarında deri rengine sâhip, daha çok göçebe hayâtı sürdüren insanlardır. Hemen hemen nüfûsun tamâmı Sünnî Müslüman olup, umûmiyetle amelde Şafiî mezhebine uyarlar. Hattâ bir bölüm nüfûsun asıl soyu Arap olup, Kureyş kabîlesine kadar uzanır.

    Somali hayâtında İslâm esasları hâkimdir. Halk çocuklarına, temel İslâm bilgilerini öğretir ve onların birer Sünnî Müslüman olarak yetişmelerine gayret gösterir.

    Somali’nin sosyal hayâtı, İslâm birlik ve berâberliği esâsını hedef alır. Kültür hayâtı genellikle homojen bir yapıya sâhiptir. Okuma-yazma oranı % 50 civârındadır.

    Somali, kelime mânâsıyla “inek ve keçi sütü” mânâsına gelen Somal kelimesinden gelir. Halkın en meşhur içeceği süt olduğu için bu isim buradan kalmıştır. Bölge, çeşitli zamanlarda değişik isimlerle anılmıştır. Bugün için bölgeye Afrika Boynuzu denmektedir. Eğer Afrika haritası doğu kıyıları kuzeyde olacak şekilde tutulursa, Somali ülkesinin Aden Körfezine doğru olan çıkıntısının şekli olarak gergedan boynuzuna benzediği görülebilir.

    Ülkenin resmî dilleri Somalice ve Arapçadır. Somali dili eski Mısırlıların Berberî diline çok benzemektedir. Ayrıca İtalyanca ve İngilizce de yaygındır.

    Halkın % 70’ine yakın bir bölümü çobanlık ve tarımla uğraşır. Daha çok deve, sığır, koyun ve keçi yetiştirilir. İki nehir arasında yapılan tarımda daha çok muz ve şekerpancarı üretimi yapılmaktadır.

    Ayrıca bir kısım çanak çömlek yapımı, sepet örme ve çeşitli geometrik şekillerde tahta eşyâlar yapmak gibi el sanatlarıyla uğraşırlar.

    Ülkenin en gelişmiş şehri 520.000 nüfuslu başşehir Mogadishu’dur. İkinci büyük şehir Hargeisa’dır.

    Siyâsî Hayat

    Somali demokratik bir cumhûriyet olup, başkanlık sistemiyle idâre olunur. Devlet Başkanı 1969’dan bu yana General Muhammed Ziyad Barre’dir (1990). İdârî olarak 15 ile ayrılır. 1979 yılında yeni bir anayasa hazırlandı ve Halk Meclisi çalışmalarına başladı. Daha sonra Somali Millî Hareketi adlı teşkilât, iktidara karşı silahlı mücâdelesini hızlandırdı. 1991 ocağında Ziyad Barre devrildi. Yönetime Ali Mehdi Muhammed geçici olarak el koydu. Ülkede iç kırışıklıklar devam etmektedir.

    Somali’nin, Ogaden yüzünden Etiyopya ile münâsebetleri bozuktur. Ülke devlet başkanının liderliğindeki Yüksek İhtilâl Konseyi tarafından yönetilir ve 14 üyeli bir kabîne mevcuttur. Somali, BM’e ve Afrika Birliği Teşkilâtı (ADU) na üyedir.




















+ Yorum Gönder
5 üzerinden | Toplam : 0 kişi