Türban kelimesinin anlamı?

+ Yorum Gönder
İslami Konular ve Dini Sohbet Bölümünden Türban kelimesinin anlamı? ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. 1
    Börtecine
    Emekli
    Reklam

    Türban kelimesinin anlamı?

    Reklam



    Türban kelimesinin anlamı?

    Forum Alev
    Hayrettin KARAMAN

    Geçmişte ve günümüzde tesettüre riayet eden kadınlarımızın başlarına örttükleri giysiye "türban" dedikleri olmamıştır. Bu örtünün en yaygın adı "baş örtüsü"dür. Başörtüsünün, zaman ve mekan farklarına bağlı birçok çeşidi vardır. Şehirlerde yaşayan kızlarımızın çeşitli şekilleri ile başlarına örttükleri örtü de başörtüsüdür, bunun adı türban değildir. Bir çeşit baş örtüsü için türban kelimesi "okumuşların ve şehirli kızların baş örtülerini ayırıp simgeleştirerek" mahkum etmek isteyenler tarafından uydurulmuştur. Yapılan araştırmalar, başını örtenler içinde, örtüsünü simge olarak niteleyenlerin binde dört civarında olduğunu ortaya koymuştur.

    Şimdi bu yazdıklarımı ispat etmek üzere sözlük ve ansiklopedilerde türbana verilen manayı aşağıda sunuyorum:

    Türban, genellikle pamuklu veya ipek kumaştan yapılmış, başa veya fes, kavuk gibi bir iç şapkanın üzerine sarılan uzun baş örtüsü. Müslüman ve sih toplumlarında, genellikle Asya ülkelerinde yaygındır. Fes veya kavuk üzerine sarılan türban Türkçe'de sarık olarak anılır.

    Türban kelimesinin kökeni Farsça dulband kelimesine dayanır. Türkçe'de tülbent olarak kullanılan kelime Fransızca'ya turban olarak geçmiştir. Bu nedenle Türkçe'de halen tülbent veya baş örtüsü anlamlarında da kullanılır.

    1982 yılından önce Türkiye de yayınlanmış bulunan hiçbir Türkçe sözlükte rastlanılmayan ve bilinmeyen bir kelimedir.

    Türban diğer milletlerde kullanıldığı şekli ile Türkler arasında yaygınlaşmamıştır. Sarık ise Osmanlı Devleti zamanında Osmanlı sultanları ve din büyükleri tarafından takılırdı. Bugün özellikle Batı'da türban kavramı Sihlerle yakından ilişkilendirilmiştir.

    Özellikle Batı'da Sihler için türban kimlikleriyle ilgili bir öğe haline de gelmiştir. Sihler taktıkları türbanı, daha çok, Pencapça "türban" anlamına gelen ve daha saygın bir isim olduğu kabul edilen dast_r olarak anarlar.

    Türban İslam kültürü açısından da önemli bir motiftir ve erkekler tarafından takılır.
    Sudan'da takılan beyaz türban toplumsal statü göstergesidir.

    Türban Arap Yarımadası'nda yüzü ve başı doğrudan güneş ışığından korumak için geleneksel olarak takılır. Nitekim türbanın Arap geleneklerinde farklı bir yeri vardır. Eski Arap kültüründe bir kişinin türbanını atmak, düşürmek hakaret olarak kabul edilirdi.

    Türban Şii liderler arasında da yaygındır.

    Osmanlılarda türbanın adı Sarıktır.

    Çağdaş Türkiye'de türban sorunu, İslam dininde yer alan hicaba (bugün Türkiye'de gerek kavramsal gerek somut anlamda daha sıklıkla başörtüsü olarak anılır) dair farklı bir bakış açısını tanımlamak için kullanılmıştır. Gelenekselleşen baş örtmeden ayrı olarak siyasî temellere sahip olduğu düşünülen baş örtme eylemine ve başörtüsüne türban takmak veya türban nitelemeleri yapılmıştır. Geleneksel örtü şekli ile çağdaş ve sıklıkla siyasî bir vurgu barındırdığı düşünülen örtü şekli tarzındaki bu ayrım birçok taraftar toplamış, hem olumlu hem olumsuz yorumlar almıştır. Bununla birlikte Türkiye dışında türban sözcüğü bu anlamda kullanılmazken, İslamî kaynaklarda da kadınların örtünmelerine ve kullandıkları başörtüsüne türban denmez.

    Bir de not: İnancı sebebiyle okullarda başını örtmenin laikliğe aykırı olmadığı Avrupa Parlamentosunun kararı ile kesinleşmiştir.





  2. 2
    |YaBaNCı|
    Özel Üye

    --->: Türban kelimesinin anlamı?

    Reklam



    Turban farscadan turkçeye tülbent olarak oradanda fransizcaya turban ve tulipe (lale) olarak yerlesmis.Bizdeki karsiligi ise SARIK'tir

    turban n. m. (turc tülbend, d'origine persane ; cf. tulipe ). (turkce tulbend,farsca kokenli bkz tulipe (lale)
    I. Coiffure en usage chez certains peuples orientaux, faite d'une bande d'étoffe enroulée plusieurs fois autour de la tête. Le turban des Sikhs. . Bazi Dogu halklarinda yaygin olan bas baglamasi,basin etrafinda birkaç kere sarilmis bez.Sih'lerin turbani
    Motif funéraire sculpte, en forme de turban, dans les pays de religion islamique.'' Islam ulkelerinde turban seklinde yapilmis mezar motifleri
    2.Coiffure de femme ressemblant plus ou moins a cette coiffure. Le turban a aigrette fut porté par les élégantes à la cour de Napoléon I". Le turban etait a la mode vers 1940.'' Kadinlarin buna benzer basbaglama sekli.Egretli turbani 1. Napolyon zamaninda sosyete kadinlari kullandi.1940 larda turban moda idi.
    Bordas Fransiz dili sozlugu tanimi :
    Evet turban farscadan turkçeye tülbent olarak oradanda fransizcaya turban ve tulipe (lale) olarak yerlesmis.Bizdeki karsiligi ise SARIK'tir.Sarik yaklasik 10cm eninde,bir metre uzunlugunda (veya daha uzun) genellikle beyaz,siyah veya yesil renklerden olusan pamuklu bezdir.Islamiyetle turkler ve orta asyada muslumanlarinda çok kullanilan bir bas baglamasidir. Kadinlarin kullandigi basbaglamasina turban denmez,sarikda denmez.Anadoluda kadinlarin turbana benzer basbalagmasi vardir.Basa genellikle beyaz bir tul ortulur ve alni kapatacak sekilde renkli kumastan sarik baglanir.Kadinlar için sarik yerine 'posu' kelimesi kullanilir.Iste bu bizim milli basbagimiz.Baba annem,onun annesi boyle basbaglardi.Turkler sehirlesince bu tip basbagi yerini esarp almistir.Esarp da bilindigi gibi fransizcadir (echarpe),ve hristiyanlarda çok yaygin idi.Fakat esarp tam olarak basi kapatmadigindan onun daha buyugunu yapip boyun ve bogazi kapatacak sekilde ortulen buyuk esarplar icat edildi.Iste buna turban deniyor.Kelime olarak yanlistir.Turban degil buyuk esarp demek gerekir.
    Fransizca tanimi olsun (tulip=lale gibi içiçe sarilan),turkçe karsiligi SARIK olsun turban,lale gibi kat,kat olan bir bas baglamsidir.Bizdeki sehirli musluman kadinlarin ortusunude buna benzeterek turban denmis herhalde.
    Ozet olarak TURBAN=SARIK.Diyebiliriz ki bizdeki AIHM'lik olan 'turbanla' alakasi yok.Cunku musluman kadinlar sarik kullanmaz. Sunuda unutmamak lazim:Sozkonusu turban( esarp,tulbent,bürük) islami ortunme bicimidir,her zaman olmustur.Lakin bu tip basortuleri pahali oldugu için pek kullanmazdi.Gunluk hayatta basit bir tulbent veya esarp kullanilirdi.Basortusune karsi çikanlar,hem kulaga yabanci gelen "turban" terimini kullaniyorlar hemde turk kulturunde yoktur falan diye akillari karistirmaya çalisiyorlar.Bu çok yanlistir. Isin daha garip tarafi,turban kelimesi fransizcadan geldigi halde ,Fransada kullanilmaz.Fransizlar musluman kadinlarin basortusune ,sekli ne olursa olsun,"voile islamique" ,"islami örtü" sözcugunu kullanir







+ Yorum Gönder
baş örtme siyasi anlamları
5 üzerinden | Toplam : 0 kişi